خطوط ویژه اتوبوسرانی در کلانشهری مانند تهران با هدف «جابهجایی بهینه» طراحی شدهاند. این مسیرها اختصاصاً برای عبور اتوبوسهای شرکت واحد در نظر گرفته شدهاند تا با حذف ترافیک خودروهای سواری تکسرنشین، سرعت رسیدن مسافران به مقصد تضمین شود.
منطق طراحی خطوط ویژه و مدیریت فضای خیابان
هدف اصلی از ایجاد این مسیرها، کاهش تعداد خودروهای در تردد و استفاده عادلانه از فضای محدود خیابان است. بر اساس این منطق، به جای اشغال فضای خیابان توسط تعداد زیادی خودروی سواری، اتوبوسهایی با ظرفیت بالا مسافران را جابهجا میکنند.
سرهنگ عینالله جهانی، کارشناس ارشد پلیس راهور، در این باره معتقد است که ورود خودروهای سواری، موتورسیکلتها یا عابران به این حریم، علاوه بر برهم زدن منطق ترافیکی، منجر به حوادث خطرناک میشود.
تعیین مقصر در تصادفات خطوط ویژه
یکی از چالشهای مهم در تصادفات رخ داده در این مسیرها، تعیین مسئولیت است. طبق اظهارات پلیس راهور، قواعد زیر در این زمینه حاکم است:
- ماهیت مسیر: خط ویژه یک مسیر اختصاصی است و ورود به آن برای سایر وسایل نقلیه ممنوع میباشد.
- تعیین مقصر: در صورت وقوع تصادف، هر خودرو، موتورسیکلت یا عابری که به صورت غیرمجاز وارد حریم خط ویژه شده باشد، به صورت پیشفرض «مقصر حادثه» شناخته میشود.
- مسئولیت ورود: ورود به مناطق «ورود ممنوع» به معنای پذیرش مسئولیت تمام پیامدها و حوادث احتمالی است.
اگرچه در موارد خاص، کارشناسان تصادفات ممکن است بررسیهای دقیقتری انجام دهند، اما قانون در این مسیر برای حفظ حریم خطوط ویژه، به نفع اتوبوسها و مسافران است.