بانک مرکزی در همه کشورها وظیفه مهار نرخ رشد تورم و حفظ ارزش پول ملی را بر عهده دارد. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مطابق با قانون خود، در نیم قرن گذشته نتوانسته است این دو وظیفه را به طور کارآمد انجام دهد.
دلایل ناکارآمدی بانک مرکزی
یکی از دلایل اصلی ناکارآمدی بانک مرکزی، قرار گرفتن آن تحت قیمومیت بالاترین نهاد حاکمیتی است. این نهاد نمیتواند از ابزارهای رایج جهانی برای انجام وظایف ذاتی خود استفاده کند و تابع سیاستهای کلان است. بنابراین، اگر بانک مرکزی توانایی مهار تورم یا صیانت از ارزش ریال را ندارد، نباید تنها عامل معرفی شود.
انتقاد از اظهارات رئیس بانک مرکزی
در چنین وضعیتی، انتظار میرود رئیس بانک مرکزی با شهروندان ایرانی به گونهای صحبت نکند که باعث آزار آنها شود. مردم ایران کاهش ارزش ریال و افزایش تورم، بهویژه در قیمت مواد غذایی را به طور ملموس احساس میکنند. با این حال، رئیس بانک مرکزی به بهانه کاهش شتاب تورم در مردادماه، اظهاراتی داشته که گویی این کاهش نتیجه سیاستهای پولی بانک مرکزی است.
این در حالی است که کاهش شتاب تورم پس از یک جهش قابل توجه، امری قابل پیشبینی است. یکی از دلایل اصلی کاهش شتاب تورم، رکود گسترده در بخش فروش کارخانهها و کاهش مصرف بخش خصوصی و دولتی است که از موتورهای رشد اقتصادی محسوب میشوند.