حسن قشقاوی، عضو هیات رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، روز پنجشنبه در جمع اساتید و پژوهشگران دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، جایگاه حقوقی تنگه هرمز و چالشهای امنیتی مرتبط با آن را بررسی کرد. وی تصریح کرد که ایران در هشتاد سال گذشته و در تمامی اجلاسهای بینالمللی دریایی، از طریق اعلامیههای تفسیری صراحتاً اعلام کرده است که تنگه هرمز را از نظر جغرافیایی، یک «تنگه بینالمللی» نمیبیند تا قواعد عرفی دریایی بر آن حاکم شود؛ بلکه این منطقه مشمول قواعد و توافقات خاص است.
تطبیق حقوق دریانوردی با امنیت ملی
به گفته قشقاوی، اصل آزادی دریانوردی هرگز نباید به بهانهای برای نقض حقوق حاکمیتی ایران تبدیل شود یا ضربهای به منافع و امنیت ملی کشور وارد کند. او برای تبیین این موضوع به مستندات قانونی داخلی اشاره کرد:
- قانون محدوده دریایی مصوب سال ۱۳۷۲ ایران، حق نظارت کشور در این منطقه را تا ۲۴ مایل دریایی (تا ساحل عمان) تعیین کرده است.
- ماده یک قانون داخلی سال ۱۳۹۳ نیز بر همین مبانی حقوقی تأکید دارد.
رویکرد عمان و تناقضات ایالات متحده
قشقاوی به نکتهای در مورد مواضع سلطنت عمان اشاره کرد و گفت طرف عمانی نیز پذیرش کنوانسیون دریایی ۱۹۸۲ را مشروط به عدم اخلال در امنیت ملی کشور خود دانسته است. در مقابل، وی عملکرد ایالات متحده را متناقض خواند. او تأکید کرد آمریکا در حالی مدعی دفاع از آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز است که خود هرگز به کنوانسیون ۱۹۸۲ نپیوسته است.
مداخله آمریکا و تحریک به هرجومرج
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس افزود که آمریکا نه تنها حاکمیت ایران بر این تنگه را نمیپذیرد، بلکه صراحتاً از ضرورت نقض حاکمیت و امنیت ملی ایران سخن میگوید. وی به اقدامات عملی آمریکا از جمله تسلیح و تأمین مالی تجزیهطلبان اشاره کرد و خاطرنشان کرد که در پستهای مجازی اخیر، این کشور برخلاف اصول شناخته شده بینالمللی، مردم ایران را به شورش و هرجومرج علیه حاکمیت دعوت کرده است.
قشقاوی در پایان سخنان خود از برخی افراد داخلی که صلابت نیروهای مسلح و دیپلماسی مقتدر جمهوری اسلامی را به سخره میگیرند، انتقاد کرد و این رویکرد را ناشی از عدم درک واقعبینانه از مفهوم قدرت در سیاست بینالمللی دانست.