هزینه‌ای برای فعالیتی که قانوناً ممنوع است
برخی مدارس با وجود دستورالعمل‌های صریح وزارت آموزش و پرورش، مسیرهای تازه‌ای برای تحمیل هزینههای غیرقانونی به والدین پیدا کرده‌اند. مورد اخیر در یک مدرسه ابتدایی نشان می‌دهد که نه تنها قوانین آموزشی نادیده گرفته شده، بلکه این تخلف با یک ساختار مالی سازمان‌یافته همراه شده است. مدیریت این مدرسه بابت اجرای برنامه‌ای تحت عنوان «تکلیف آدینه»، مبلغ ۵۰۰ هزار تومان از خانواده‌ها مطالبه می‌کند.
تخلفات آموزشی و مالی در یک کالبد
نکته تأمل‌برانگیز در این ماجرا، تضاد میان دستورالعمل‌های آموزشی و عملکرد مدرسه است. بر اساس ضوابط جاری، تعیین «تکلیف آدینه» برای دانش‌آموزان ممنوع است. علاوه بر این، ممنوعیت مشق شب برای دانش‌آموزان پایه‌های اول تا سوم ابتدایی نیز در دستور کار است، اما در این مدرسه، نه تنها این قوانین اجرا نشده، بلکه برای فعالیتی که اساساً نباید وجود داشته باشد، هزینه دریافت می‌شود.
جزئیات این دریافت‌ها نشان می‌دهد که مدرسه برای تسهیل پرداخت این مبلغ غیرقانونی، شرایط زیر را در نظر گرفته است:
- دریافت مبلغ کلی ۵۰۰ هزار تومان از هر دانش‌آموز.
- ارائه امکان پرداخت اقساطی برای خانواده‌هایی که توان پرداخت یک‌جای مبلغ را ندارند.
- اجباری کردن این هزینهها در قالب تکالیف مدرسه.
فشار مالی بر خانواده‌ها در سایه نبود نظارت
در شرایطی که هزینههای معیشتی و تامین نیازهای اولیه فرزندان برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار شده، تحمیل چنین مبالغی فشار روانی و مالی شدیدی وارد می‌کند. برای خانواده‌هایی که با حقوق‌های محدود و هزینههای بالای اجاره مسکن و درمان دست‌وپنجه نرم می‌کنند، مبلغ ۵۰۰ هزار تومان راه‌حل ساده‌ای ندارد؛ به‌خصوص وقتی این هزینه بابت فعالیتی است که هیچ مبنای قانونی ندارد.
این وضعیت، پرسش‌های جدی‌ای را در مورد نحوه نظارت آموزش و پرورش بر عملکرد مدارس ایجاد می‌کند. وقتی یک مدرسه جسارت می‌کند که برای یک فعالیت ممنوع، هزینه دریافت کند و حتی برای آن «قسط» در نظر بگیرد، مشخص است که خلأ نظارتی در سطوح مختلف احساس می‌شود.
این خبر برای والدین و نظام آموزشی چه معنایی دارد؟
این اتفاق نشان می‌دهد که شکاف عمیقی میان بخشنامه‌های صادره از وزارت آموزش و پرورش و اجرای آن‌ها در محیط مدارس وجود دارد. وقتی قوانینی مانند ممنوعیت مشق شب یا تکالیف تعطیلات در مدارس نادیده گرفته می‌شود، نظام آموزشی عملاً کنترل خود را بر کیفیت و عدالت در آموزش از دست داده است.
برای والدین، این خبر هشدار است که برخی مدارس ممکن است تحت پوشش فعالیتهای آموزشی، هزینه‌هایی را تحمیل کنند که هیچ جایگاه قانونی ندارد. تداوم چنین رویه‌هایی باعث می‌شود تحصیل در مدارس، به‌جای فرصتی برای رشد، به منبعی از استرس مالی برای خانواده‌های کم‌درآمد تبدیل شود.