شهرداری تهران باید به جای تلاش برای ساخت مستقیم مسکن، نقش خود را به تسهیل‌گری محدود کند. خشایار باقرپور در گفت‌وگویی با ایسنا تأکید کرد که رسالت اصلی شهرداری رفع موانع پیش روی تولید مسکن توسط بخش‌های دیگر است، نه تبدیل شدن به یک شرکت ساختمانی. او معتقد است تمرکز بر همسو کردن شرایط اقتصادی با فعالیت سازندگان، بسیار اثربخشی بیشتری نسبت به اجرای مستقیم طرح‌ها دارد.
بروکراسی کشنده و خروج سازندگان از بازار
یکی از بزرگ‌ترین موانع تولید مسکن در پایتخت، کندی شدید فرآیندهای اداری است. باقرپور با انتقاد از وضعیت فعلی صدور پروانه‌های ساختمانی اشاره کرد که این روند علی‌رغم وعده‌های مختلف، همچنان بیش از یک سال به طول می‌انجامد. او معتقد است هرچند انتظار صدور پروانه در یک هفته نیست، اما این بازه زمانی باید به سه ماه کاهش یابد تا چرخه تولید متوقف نشود.
این کندی اداری مستقیماً بر توجیه اقتصادی پروژه‌ها اثر می‌گذارد:
- در شرایط تورمی، هزینه‌های ساخت تا زمان صدور پروانه تغییر می‌کند.
- تغییر شاخص‌های اقتصادی باعث می‌شود پروژه در مرحله اجرا، دیگر سودآور نباشد.
- این عدم توجیه مالی، دلیل اصلی خروج بسیاری از سازندگان از چرخه تولید مسکن است.
درس‌هایی از شکست طرح «خانه‌ریز»
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای شهر تهران در مورد تجربه‌های پیشین شهرداری، به‌ویژه طرح «خانه‌ریز» هشدار داد. او این طرح را ناکارآمد دانست و معتقد است خروجی مؤثری برای مردم نداشته است. باقرپور اشاره کرد که سامانه این طرح در مقطعی دچار «بورس‌بازی» شد و به جای تأمین مسکن، به ابزاری برای سودجویی تبدیل گشت. او تأکید کرد که طرح جدید «خانههای اجتماعی» نباید به سرنوشت مشابهی دچار شود و باید از تکرار این الگوهای شکست‌خورده پرهیز کرد.
این خبر برای شهروندان تهرانی چه معنایی دارد؟
بسیاری از مردم تهران برای دستیابی به مسکن به وعده‌های شهرداری چشم دوخته‌اند، اما این تحلیل نشان می‌دهد که تکیه بر «ساخت مستقیم» توسط شهرداری ممکن است به جای حل مشکل، باعث اتلاف زمان یا ایجاد فرصت برای دلالان شود. اگر شهرداری نتواند بروکراسی صدور پروانه را کاهش دهد، حتی با وجود بودجه، سازندگان خصوصی تمایلی به ساخت ملک نخواهند داشت.
در واقع، کلید کاهش قیمت‌ها و افزایش عرضه مسکن در تهران، نه در اجرای پروژه‌های دولتی، بلکه در ساده‌سازی قوانین و حذف موانع اداری است تا بازار ساخت‌وساز دوباره فعال شود.