روباهها در جای خالی سگها؛ هشدار درباره هاری
پیام محبی، دامپزشک و مؤسس دانشگاه علمی‌کاربردی بیمارستان دامپزشکی تهران، در نشست خبری روز یکشنبه ۱۹ مهرماه، وضعیت حضور روباهها در مناطق مسکونی تهران را نگران‌کننده دانست. او معتقد است سیاست حذف سگها از مناطق شهری، اتفاقاً راه را برای ورود روباهها از حومه شهر به بافت مسکونی باز کرده است.
محبی با اشاره به زنجیره انتقال بیماری‌ها، روباهها را از مخازن بیماری هاری برشمرد و هشدار داد که حضور این حیوانات در محیط‌های شهری می‌تواند مخاطرات بهداشتی جدی ایجاد کند.
تضاد دیدگاه‌ها؛ سگهای ولگرد یا روباهها؟
در مقابل این دیدگاه، دکتر محمد خلیلی، استاد ویروس‌شناسی دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید باهنر کرمان، اولویت تهدیدات را متفاوت می‌بیند. او با مخالفت با نظریه محبی، استدلال می‌کند که روباهها ممکن است سال‌ها بدون بروز علائم، ناقل هاری باقی بمانند، اما سگهای بلاصاحب خطری ملموس‌تر و فوری‌تر هستند.
از نظر خلیلی، مدیریت شهری باید برنامه‌ای دقیق برای جمع‌آوری و کنترل جمعیت حیوانات بلاصاحب داشته باشد تا فضای عمومی شهر از امنیت به دور نشود.
تفاوت سگ خانگی و سگ ولگرد از منظر بهداشت
این استاد دانشگاه برای تبیین بهتر موضوع، میان دو گروه از سگها تفکیک قائل شد:
- سگهای خانگی:به دلیل داشتن صاحب، تحت نظارت دامپزشکی هستند، واکسیناسیون دریافت می‌کنند و شناسنامه بهداشتی دارند.
- سگهای بلاصاحب:عامل انتقال انگل‌ها و بیماری‌های عفونی هستند و به دلیل نبود نظارت، ریسک حملات فیزیکی را افزایش می‌دهند.
خلیلی تأکید کرد که حملات گروهی سگهای ولگرد به‌ویژه برای کودکان خطرناک است. او همچنین اشاره کرد که پارس‌های ممتد این حیوانات، آسایش و خواب شهروندان را مختل می‌کند و هشدار داد که غذا دادن به سگهای بلاصاحب بدون وجود یک برنامه کنترلی جامع، می‌تواند وضعیت را پیچیده‌تر کند.
این خبر برای شهروندان تهرانی چه معنایی دارد؟
این تقابل دیدگاه‌ها نشان می‌دهد که مدیریت حیوانات در کلان‌شهری مثل تهران تنها یک مسئله محیط‌زیستی نیست، بلکه با امنیت عمومی و بهداشت جامعه گره خورده است. حضور روباهها در مناطق مسکونی، نشانه‌ای از تغییر تعادل اکولوژیک شهری است که می‌تواند احتمال مواجهه با بیماری‌های وحشی مانند هاری را افزایش دهد.
از سوی دیگر، تداوم حضور سگهای ولگرد در محله‌ها، فشار روانی و فیزیکی بر ساکنین، به‌ویژه کودکان و سالمندان وارد می‌کند. این وضعیت، نیاز به یک سیاست جامع شهری را برجسته می‌کند که همزمان به سلامت عمومی و حقوق حیوانات توجه کند تا شهروندان میان خطر بیماری‌های وحشی و حملات حیوانات شهری گیر نیفتند.