تکلیف کابلهای زیردریایی؛ از نفت تا داده‌ها
کانال ۱۴ اسرائیل گزارش داده است که سیستم عوارضی ایران در تنگه هرمز دیگر تنها به حوزه نفت محدود نمی‌شود. بر اساس این ادعا، ایران قصد دارد زیرساخت‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس را به ابزاری برای کسب درآمد و اعمال فشار تبدیل کند.
این رسانه اسرائیلی به نقل از منابعی وابسته به سپاه پاسداران مدعی شده که غولهای دنیای تکنولوژی از جمله گوگل، متا و آمازون باید سالانه مبلغ ۱۵ میلیارد دلار پرداخت کنند. این مبلغ تحت عنوان هزینه‌های عبور، دریافت مجوزهای امنیتی و واگذاری مدیریت نگهداری کابل‌ها به شرکتهای ایرانی تعریف شده است.
شرایط سخت‌گیرانه برای مجوزهای امنیتی
بر اساس این گزارش، ایران در حال بررسی مکانیسم‌هایی است که شرکتهای فناوری را ملزم به پذیرش شرایط زیر کند:
- دریافت مجوزهای رسمی برای عبور کابلهای اینترنت از آب‌های ایران.
- پذیرش بازرسی‌های فنی و نظارتی توسط مقامات ایرانی.
- پرداخت «عوارض حاکمیتی» بابت استفاده از مسیرهای استراتژیک خلیج فارس.
تنگه هرمز؛ گلوگاه دیجیتال جهان
بسیاری از مسیرهای اصلی انتقال داده‌های جهانی، از جمله سامانه‌های کابل زیردریایی FALCON و GBI، از خلیج فارس عبور می‌کنند. این موقعیت جغرافیایی، تنگه هرمز را از یک گلوگاه نفتی به یک نقطه استراتژیک در فضای سایبری تبدیل کرده است.
با توجه به اینکه بیش از ۹۹ درصد ترافیک بین‌المللی داده‌ها از طریق کابلهای زیردریایی جابه‌جا می‌شود، کشورهای ساحلی در این منطقه می‌توانند بر زیرساخت‌های حیاتی ارتباطات جهانی اهرم فشار وارد کنند و امنیت این مسیرها را به موضوعات سیاسی و اقتصادی گره بزنند.
این خبر برای مخاطب ایرانی چه معنایی دارد؟
این گزارش نشان‌دهنده تغییر نگاه تحلیل‌گران خارجی به نقش ایران در زیرساخت‌های ارتباطی منطقه است. در حالی که سال‌هاست بحث «بستن تنگه هرمز» در حوزه نفت مطرح است، اکنون تمرکز بر «قدرت دیجیتال» و کنترل کابلهای زیردریایی است که شریان‌های اصلی اینترنت جهانی محسوب می‌شوند.
برای کاربران و فعالان حوزه فناوری در ایران، این موضوع یادآور اهمیت استراتژیک موقعیت جغرافیایی کشور در شبکه جهانی اینترنت است؛ جایی که کنترل فیزیکی بر کابل‌ها می‌تواند به معنای کنترل بر جریان داده‌های بین‌المللی باشد.