تقابل در استودیو: چرا قیمت شیر با دلار بالا می‌رود؟
در بخشی از یک برنامه تلویزیونی، مجری با طرح پرسشی چالش‌برانگیز به سراغ مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای لبنی رفت. او با اشاره به عدم ارتباط مستقیم حیوانات با بازار ارز، پرسید: «گاو که دلار نمی‌خورد، چرا قیمت شیر با دلار بالا می‌رود؟» این پرسش که بازتاب‌دهنده دیدگاه بخش بزرگی از مصرف‌کنندگان است، سعی داشت تناقض میان تولید محصول داخلی و اثرپذیری آن از نرخ ارز را برجسته کند.
پاسخ کوتاه و صریح؛ گاوها دلار می‌خورند!
پاسخ مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای لبنی به این سوال، کوتاه اما تکان‌دهنده بود. او در واکنش به ادعای مجری، صراحتاً اعلام کرد که اتفاقاً گاوها «دلار می‌خورند». این عبارت در نگاه اول متناقض به نظر می‌رسد، اما در واقع به زنجیره پیچیده تأمین نهاده‌ها در صنعت دامپروری اشاره دارد.
زنجیره هزینه‌ها و وابستگی به ارز
وقتی مدیرعامل اتحادیه از «دلار خوردن گاوها» صحبت می‌کند، منظورش مصرف مستقیم اسکناس نیست، بلکه هزینه‌های نهفته‌ای است که قیمت نهایی شیر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در صنعت لبنیات، بسیاری از عوامل تولید به شدت با نرخ ارز گره خورده‌اند:
- خوراک و مکمل‌ها:بخش زیادی از کنسانتره، ویتامین‌ها و افزودنی‌های ضروری برای تغذیه گاوهای شیری به صورت وارداتی تأمین می‌شود.
- داروهای دامی:واکسن‌ها و داروهای پیشگیرانه و درمانی که برای حفظ سلامت گله ضروری است، عمدتاً از بازارهای جهانی خریداری می‌شوند.
- تجهیزات و ماشین‌آلات:دوش‌های شیر، تانکرهای ذخیره و سیستم‌های سرمایشی که در واحدهای لبنی استفاده می‌شوند، کالاهایی دلاری هستند و هزینه‌ی نگهداری آن‌ها با افزایش ارز بالا می‌رود.
بنابراین، هرگونه نوسان در قیمت دلار، مستقیماً بر هزینه خرید خوراک و دارو اثر گذاشته و در نهایت تولیدکننده برای جبران این هزینه‌ها، قیمت محصول نهایی یعنی شیر را افزایش می‌دهد. این چرخه باعث می‌شود حتی محصولی که در داخل تولید شده، در قیمت‌گذاری خود تابع بازار جهانی ارز باشد.