این گروه از نخبگان جهان اسلام در نامه‌ای که از سوی مجمع جهانی قادمون منتشر شده است، تأکید کردند که شرایط کنونی منطقه نیازمند تأمل در مبانی فتوای تولید و ذخیره‌سازی سلاحهای کشتار جمعی است. نویسندگان این نامه ضمن تسلیت به مناسبت شهادت رهبر انقلاب، بر لزوم تطبیق راهبردهای دفاعی با اقتضائات جدید دوران تأکید ورزیدند.
موانع امنیتی و ضرورت بازدارندگی
امضاکنندگان نامه، وضعیت فعلی نظام بین‌الملل را توصیف به «بی‌کیفیری در برابر متجاوزان» کردند. آن‌ها معتقدند جنایات مستمر رژیم صهیونیستی در غزه و لبنان و همچنین تجاوزات نظامی آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، ضرورت تقویت توان بازدارندگی امت اسلامی را دوچندان کرده است.
این علما برای تبیین موضع خود به متون دینی استناد کرده‌اند:
- استناد به آیه ۶۰ سوره انفال برای تأکید بر آمادگی دفاعی.
- استناد به آیه ۱۹۴ سوره بقره برای تبیین ضرورت بازدارندگی در برابر دشمنان.
پویایی اجتهاد در برابر تهدیدات جدید
درخواست بازنگری در دکترین هستهای، لزوماً به معنای نادیده گرفتن اصول شرعی نیست. نویسندگان نامه تصریح کردند که هرگونه تغییر در رویه فعلی باید با رعایت دقیق چارچوب‌های زیر صورت گیرد:
- پاسداشت اصول قطعی شرعی و حرمت ظلم.
- جلوگیری از هرگونه تجاوز و صیانت از جان انسان‌های بی‌گناه.
- بهره‌گیری از «پویایی اجتهاد» برای یافتن راهکارهای مشروع و مؤثر.
این اندیشمندان بر این باورند که با توجه به تغییرات محیط استراتژیک، جهان اسلام باید به دنبال روش‌هایی باشد که امنیت پایدار را تأمین کرده و از تکرار تجاوزات دشمنان جلوگیری کند.
این خبر برای مخاطب ایرانی چه معنایی دارد؟
این نامه نشان‌دهنده تغییر نگاه بخشی از جریان‌های علمی و مذهبی در کشورهای اسلامی نسبت به مفهوم «بازدارندگی» است. در حالی که ایران سال‌هاست بر مبنای فتوای شرعی، تولید سلاح هستهای را حرام می‌داند، فشار نخبگان مذهبی برای بازنگری در این دکترین، بازتاب‌دهنده شدت نگرانی آن‌ها از تراز نظامی منطقه و ناتوانی نهادهای بین‌المللی در مهار جنگ‌هاست.
در واقع، این درخواست تلاشی است برای ایجاد توازن میان «تعهدات اخلاقی-دینی» و «واقعیت‌های سخت ژئوپلیتیک» در شرایطی که تهدیدات نظامی علیه محور مقاومت افزایش یافته است.