از سلطه ۵ درصدی تا حاشیه ۰.۲ درصدی
آمریکا در دهه ۱۹۷۰ یکی از پیشتازان صنعت کشتیرانی بود و حدود ۵ درصد از ظرفیت ناوگان جهانی را در اختیار داشت. امروز این رقم به شدت سقوط کرده و سهم آمریکا به تنها ۰.۲ درصد رسیده است. این کاهش چشمگیر نتیجه زنجیره‌ای از تصمیمات سیاسی و اقتصادی در دهه‌های گذشته است:
- دوران ریگان:سیاست‌گذاران آمریکایی حمایت‌های دولتی از کشتیرانی تجاری را کاهش دادند و این صنعت را به سمت ژاپن و کره جنوبی راندند.
- پایان جنگ سرد:کاهش بودجه‌های دفاعی در دهه ۱۹۹۰ باعث کوچک شدن بخش نظامی صنعت کشتی‌سازی آمریکا شد.
- تمرکز بر مصرف:جابه‌جایی زنجیره‌های تولید به شرق، باعث شد مصرف‌کنندگان آمریکایی کالاهای ارزان‌تر دریافت کنند، اما به قیمت نابودی ظرفیت‌های صنعتی داخلی.
استراتژی پکن؛ کشتی‌سازی به مثابه سلاح اقتصادی
در حالی که واشنگتن در حال عقب‌نشینی بود، پکن کشتی‌سازی را به عنوان یک بخش راهبردی تعریف کرد. دولت چین با حمایت‌های گسترده و نظام‌مند، ظرفیت تولید خود را به سطح جهانی رساند. این مسیر در دو مقطع زمانی کلیدی تثبیت شد:
اول در سال ۲۰۰۶ بود که صنعت کشتی‌سازی را رسماً در فهرست صنایع راهبردی چین قرار دادند. سپس در سال ۲۰۱۵، این صنعت به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی برای افزایش نفوذ چین در تجارت جهانی معرفی شد. اکنون چین نه تنها در ظرفیت تولید، بلکه در سهم بازار جهانی فاصله‌ای عمیق با آمریکا ایجاد کرده است.
هزینه‌ی «معامله بزرگ» آمریکا
واشنگتن برای سال‌ها درگیر نوعی معامله بود؛ انتقال سرمایه و تولید به چین در exchange با کالاهای ارزان‌قیمت. اما امروز مشخص شده که این مدل اقتصادی، بخشی از زیرساخت‌های حیاتی آمریکا را تخریب کرده است. فقدان ناوگان تجاری و توان کشتی‌سازی، آمریکا را در برابر نوسانات زنجیره تأمین و رقابت‌های ژئوپلیتیکی در دریاها آسیب‌پذیر کرده است.