
بانکها در سال جاری، چه در سطح خراسان رضوی و چه در مقیاس ملی، از حمایت مؤثر از بخش تولید عقبنشینی کردهاند. طبق اظهارات احسان شجاعی در گفتگو با ایسنا، میزان خدمترسانی بانکها به تولیدکنندگان از ابتدای سال تا پایان خردادماه ۱۴۰۵ روند کاهشی داشته است. این وضعیت نشان میدهد تأمین مالی در کشور با چالشهای جدی روبروست و حمایتهای بانکی در حد ناچیز است.
انحراف در تخصیص منابع و شکست طرحهای حمایتی
مشکل تنها کمبود منابع نیست، بلکه نحوه توزیع آنهاست. تسهیلاتی که با اهداف حمایتی و برای تقویت تولید طراحی شده بودند، مسیر خود را گم کردهاند. برای نمونه، طرحهایی مانند «هفتهمتی» بهجای آنکه به بنگاههای هدف برسند، به شرکتهای بزرگ یا واحدهایی اختصاص یافتند که اساساً نباید این منابع را دریافت میکردند.
جایگزینی تولید با بازارهای غیرمولد
بانکها بهجای پذیرش ریسک در بخش تولید، مسیرهای کمریسکتر و پرسودتری را انتخاب کردهاند. تورم بالا و رشد سریع قیمتها در بازارهای موازی، باعث شده بانکها تمایلی به تبدیل سرمایههای غیرمولد به فعالیتهای تولیدی نداشته باشند. این تمایل در موارد زیر مشهود است:
- سرمایهگذاری در بازار مسکن بهجای حمایت از صنعت.
- جذب منابع در بازار طلا و اقلام غیرمولد.
- ترجیح بازارهای پررشد اما غیرتولیدی بر ریسکهای بخش تولید.
فشارهای خارجی و ضرورت مدیریت منابع
کشور در حالی با فشارهای بیرونی و ضرورت تأمین واردات اقلام اساسی دستوپنجه نرم میکند که بخش تولید هیچ حمایت ملموسی از سوی سیستم بانکی دریافت نمیکند. مدیریت نادرست منابع در این شرایط حساس، آسیبدیدگی بنگاههای تولیدی را تشدید میکند. شکاف عمیق میان بانکها و تولیدکنندگان اکنون به یکی از جدیترین چالشهای اقتصادی در سطح منطقه و کشور تبدیل شده است.