دکتر حمیدرضا خانکه، استاد دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی و محقق مرکز QUEST دانشگاه شریته آلمان، در این نشست مفاهیم کلیدی علم باز و دسترس‌پذیری دانش را تشریح کرد. او استدلال کرد که برای رسیدن به علمی پاسخگو، باید ساختارهای سنتی تولید دانش را به نفع شفافیت و دسترسی همگانی تغییر داد.
شفافیت؛ پیش‌شرط علم پاسخگو
تمرکز اصلی این نشست بر این بود که علم زمانی مردمی و پاسخگو می‌شود که فرایندهای پژوهشی از حالت بسته خارج شده و در دسترس عموم قرار گیرند. دکتر خانکه در این بخش بر اهمیت باز بودن تمامی مراحل پژوهش، از ایده تا انتشار نتایج، تأکید کرد. او معتقد است شفافیت در تولید دانش، تنها راه مقابله با سوگیری‌های احتمالی و ارتقای کیفیت استانداردهای علمی است.
الزامات فنی و ثبت پروتکل‌های پژوهشی
یکی از محورهای عملیاتی این گفتگو، ضرورت رعایت استانداردهای Open Science در محیط‌های دانشگاهی بود.، موضوع ثبت پروتکل پژوهش پیش از اجرای مطالعه به عنوان یکی از حیاتی‌ترین گام‌ها مطرح شد. ثبت پیش‌دستانه متدولوژی و اهداف پژوهش مانع از تغییرات غیرشفاف در مسیر مطالعه می‌شود و اعتبار یافته‌های نهایی را تضمین می‌کند.
- ضرورت رعایت استانداردهای بین‌المللی علم باز در تولید مقالات علمی.
- تأکید بر ثبت دقیق پروتکل‌ها پیش از آغاز هرگونه مطالعه پژوهشی.
- بررسی اهمیت دسترسی‌پذیری داده‌های خام برای بازبینی توسط سایر محققان.
حضور دانشگاهی و تبادل نظر
این برنامه با حضور معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی کردستان برگزار شد. جمعی از استادان و اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان و دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در کنار دانشجویان تحصیلات تکمیلی در این نشست شرکت کردند.
شرکت‌کنندگان در این جلسه فرصتی یافتند تا درباره چالش‌های پیاده‌سازی مدل‌های علم باز در نظام دانشگاهی ایران و گام‌های لازم برای حرکت به سوی پژوهشی شفاف‌تر و دسترس‌پذیرتر تبادل نظر کنند.