خوزستان در مسیر مقابله با پیری جمعیت؛ از حمایت‌های مالی تا پاتوق‌های اجتماعی

هشدار درباره آینده جمعیتی ایران

ایران با شیبی تند به سمت سالخوردگی پیش می‌رود. مهران کریمیان، مدیرکل بهزیستی خوزستان، در حاشیه نمایشگاه هفته سالمند در اهواز اشاره کرد که در حال حاضر بیش از ۱۳ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می‌دهند. اما نگران‌کننده‌تر از عدد فعلی، پیش‌بینی‌های آینده است؛ طبق برآوردهای موجود، تا سال ۱۴۳۰ میلادی، سهم سالمندان از جمعیت کل کشور به بیش از ۳۳ درصد خواهد رسید.

این جهش جمعیتی، برنامه‌ریزی‌های فعلی را به چالش می‌کشد و ضرورت ایجاد زیرساخت‌های گسترده‌تر برای رفاه، سلامت و ترویج «زندگی فعال» را بیش از هر زمان دیگری آشکار می‌کند.

ساختار مدیریتی و حمایتی سالمندان

برای مدیریت این روند، دبیرخانه شورای سالمندان کشور در سازمان بهزیستی مستقر شده و دستگاه‌های مختلف دولتی در آن عضویت دارند. در سطح استانی نیز ساختار مشابهی تعریف شده است؛ به طوری که ریاست شورای سالمندان استان بر عهده استاندار است و جلسات این شورا به صورت فصلی برای بررسی نیازها و اتخاذ تصمیمات برگزار می‌شود.

خدمات مستقیم و حمایت‌های معیشتی

بهزیستی خوزستان طی سال‌های اخیر سبد خدمات خود را برای سالمندان متنوع‌تر کرده است. محورهای اصلی این خدمات عبارتند از:

• پرداخت مستمری ماهانه برای تامین نیازهای اولیه.
• تامین تجهیزات و وسایل توان‌بخشی برای بهبود کیفیت زندگی جسمانی.
• ارائه خدمات مراقبتی در مراکز نگهداری و مراکز تخصصی سالمندان.
• حمایت از اشتغال و رفع تنگناهای اقتصادی.

، سال گذشته برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای و آماده‌سازی شغلی برای زنان و مردان سالمند اجرا شد که نتیجه آن پرداخت تسهیلات اشتغال برای ۲۶۰ نفر از سالمندان استان بود تا بتوانند به طور فعال در چرخه اقتصادی باقی بمانند.

طرح «سلام»؛ عبور از سالمندی مخاطره‌آمیز

رویکرد جدید بهزیستی، تغییر وضعیت از «سالمندی مخاطره‌آمیز» به «سالمندی پویا» است. برای تحقق این هدف، طرح «سلام» یا سلامت اجتماعی محله‌محور در ۱۹۱ محله استان خوزستان فعال شده است. این طرح با تکیه بر ظرفیت‌های موجود در محلات، کانون‌هایی را در مکان‌های زیر ایجاد کرده است:

• مراکز مثبت زندگی
• مساجد و حسینیه‌ها
• محیط‌های مدارس

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این طرح، ایجاد «پاتوق‌های سالمندی» یا «مراکز مهر و گفتگو» است. هدف از این مراکز، جمع کردن سالمندان محله در کنار یکدیگر است تا علاوه بر افزایش نشاط اجتماعی و جلوگیری از انزوای روانی، آموزش‌های مربوط به سبک زندگی سالم و بهداشت روان را نیز دریافت کنند.