سند ملی امنیت غذایی و هدف‌گذاری ۱۴۱۱
مهدی شکوری، معاون توسعه آبزی‌پروری سازمان شیلات ایران در شهرکرد تأکید کرد که بر اساس سند ملی دانش‌بنیان امنیت غذایی، تولید آبزیان کشور باید تا سال ۱۴۱۱ به ۲.۶ میلیون تن برسد. از این مقدار، بیش از ۱.۴ میلیون تن را باید بخش آبزی‌پروری تأمین کند.
دستیابی به این عدد در بازه زمانی هفت سال آینده با متدهای فعلی ممکن نیست. شکوری معتقد است تحقق این هدف مستلزم بازنگری کلی در رویکردها و گذار به روش‌های جدید تولید است.
جایگزین‌های آبی و توسعه گونه‌های جدید
شیلات برای عبور از محدودیت‌های فعلی، استراتژی‌های متنوعی را دنبال می‌کند. این برنامه‌ها شامل محورهای زیر است:
- توسعه پرورش ماهی در قفس‌های دریایی
- گسترش پرورش میگو در سواحل
- به‌کارگیری آب‌های غیرمتعارف و معرفی گونه‌های جدید در چرخه تولید
شکاف بهره‌وری در مزارع آب شیرین
محدودیت منابع آب، شیلات را ناگزیر کرده تا روی افزایش تولید در واحد سطح متمرکز شود. در حال حاضر میانگین تولید ماهیان گرمابی حدود ۵ تن در هر هکتار است، اما برخی مزارع پیشرو توانسته‌اند این رقم را به ۱۵ تا ۲۰ تن در هکتار برسانند. نزدیک کردن میانگین تولید کل مزارع به سطح این واحدهای پیشرو، جهشی قابل‌توجه در آمار نهایی تولید ایجاد می‌کند.
بهره‌برداری بهینه از ظرفیت ماهیان سردابی
در بخش ماهیان سردابی، فاصله میان ظرفیت بالقوه مزارع و میزان بهره‌برداری فعلی مشهود است. این فاصله را می‌توان «شکاف بهره‌وری» نامید. رفع این مشکل نیازی به مصرف منابع جدید آبی ندارد، بلکه با مدیریت مناسب، تجهیزات پیشرفته و دانش فنی قابل حل است.
تکنولوژی‌های نوین و الزامات رشد
استفاده از مکانیزاسیون و تکنیک‌های جدید، سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راه برای افزایش تولید است. در این میان، سیستم‌های آب‌گردشی (RAS) نقشی کلیدی دارند؛ این فناوری‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که با مصرف مقدار بسیار محدودی آب، تولیدی بالا و قابل‌توجه ایجاد کنند.
علاوه بر زیرساخت‌ها، سازمان شیلات اصلاح ژنتیک آبزیان، کاهش هزینه‌های جاری تولید و توسعه بازارهای فروش را از الزامات ضروری برای توسعه پایدار این صنعت می‌داند.