ده‌ها سامانه و یک شهر؛ چرا هنوز هوشمند نیستیم؟

محمدرسول میرزایی، کارشناس حوزه هوش مصنوعی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا به این پرسش پاسخ داد که وقتی می‌گوییم شهر هوشمند، مردم معمولا چه چیزی را باید تصور کنند. او تاکید کرد که دوربین‌های بیشتر و اپلیکیشن‌های مختلف تنها بخشی از شهر هوشمند هستند؛ خودشان به‌تنهایی شهر را هوشمند نمی‌کنند. به بیان ساده‌تر، شهر هوشمند می‌تواند اطلاعاتی را که هر روز از خیابان‌ها، خودروها، فضای سبز، پسماند، انرژی و خدمات شهری جمع می‌شود، کنار هم بگذارد و از آن برای تصمیم‌گیری بهتر استفاده کند. می‌تواند شهری ده‌ها سامانه داشته باشد، اما هنوز هوشمند نباشد. فرض کنید یک سامانه وضعیت مخازن زباله را نشان می‌دهد، یک سامانه موقعیت خودروهای حمل زباله را، سامانه‌ای دیگر ترافیک خیابان‌ها را و سامانه‌ای هم میزان مصرف سوخت خودروها را. اگر این اطلاعات جدا از هم باشند، مدیر شهری باید خودش اطلاعات چهار سامانه را بررسی کند و بفهمد چه اتفاقی در حال رخ دادن است. اما اگر این اطلاعات با هم ارتباط داشته باشند، می‌توانند به یک تصمیم تبدیل شوند؛ به‌عنوان مثال سیستم تشخیص دهد کدام مخزن زودتر پر می‌شود، نزدیک‌ترین خودروی مناسب کدام است، کدام مسیر ترافیک کمتری دارد و بهترین زمان برای حرکت چه زمانی است. این نشان می‌دهد که تفاوت میان داشتن فناوری و استفاده هوشمندانه از آن وجود دارد. دیجیتالی شدن یعنی مثلا به‌جای اینکه شهروند برای یک کار به یک اداره مراجعه و فرم کاغذی پر کند، همان کار را اینترنتی انجام دهد؛ این اتفاق بسیار مهم و مفید است. اما هوشمندسازی یک قدم جلوتر می‌رود. منظور از تعامل‌پذیری این ارتباط میان سامانه‌هاست: سامانه‌های مختلف بتوانند با هم اطلاعات ردوبدل کنند و از اطلاعات یکدیگر سر دربیاورند. مانند این است که در یک اداره چند نفر کار کنند، اما هرکدام با زبان متفاوتی حرف بزنند.