آیین شانه زدن مو و تعویض لباس مردگان در اندونزی

در اندونزی، آیین‌های سنتی همچنان زنده هستند و نشان‌دهنده‌ی پیوند عمیق خانواده‌ها با یکدیگرند. به تازگی، صحنه‌ای از این آیین‌ها در یکی از خانه‌های قوم توراجا به ثبت رسیده است؛ زنی در کنار پیکر مادر درگذشته‌اش نشسته، موهای او را شانه می‌کند و لباس‌هایش را مرتب می‌کند. این عمل بخشی از آیین‌هایی است که در میان برخی از اعضای این قوم به‌جامانده است. به گزارش فرارو، در فرهنگ توراجا، مرگ لزوماً به معنای دفن فوری پیکر نیست. ممکن است پیکر فرد درگذشته برای هفته‌ها، ماه‌ها و گاهی حتی سال‌ها در خانه خانواده باقی بماند. در این مدت، اعضای خانواده همچنان با فرد درگذشته به‌گونه‌ای رفتار می‌کنند که گویی هنوز در میان آنها حضور دارد؛ با او صحبت می‌کنند، لباس‌هایش را عوض می‌کنند و به‌صورت نمادین برای او غذا و نوشیدنی می‌آورند. دلایل این رسم به هزینه‌های سنگین مراسم تشییع و خاکسپاری بازمی‌گردد. خانواده‌ها ممکن است منتظر بمانند تا بستگانشان از مناطق دوردست به محل برگزاری مراسم برسند. اما این آیین به همین‌جا ختم نمی‌شود. پس از دفن نیز برخی خانواده‌ها در مراسمی سنتی، پیکر درگذشتگان را دوباره از قبر خارج می‌کنند، آن را تمیز می‌کنند، لباس‌هایش را تغییر می‌دهند و از آن مراقبت می‌کنند و سپس پیکر را به محل دفن بازمی‌گردانند. این آیین بخشی از فرهنگ قوم توراجا است؛ فرهنگی که در آن، مرگ پایان رابطه فرد با خانواده تلقی نمی‌شود و پیوند میان اعضای خانواده حتی پس از مرگ نیز ادامه پیدا می‌کند. این رسم نشان‌دهنده‌ی احترام و مراقبت عمیق خانواده‌ها نسبت به عزیزان خود است.