عطسه، یک واکنش رایج در بدن انسان است که برای مدت طولانی دلیل دقیق آن مشخص نبود. این واکنش طبیعی به خرافات نیز راه یافته است؛ از جمله باورهایی درباره خوشیمنی یا بدیمنی آن، و تصور اینکه پس از عطسه باید صبر کرد. به گزارش سیناپرس، بسیاری از ما در زندگی روزمره با عطسه مواجه شدهایم و اغلب سوالاتی مانند: آیا عطسه فقط واکنش بدن به گردوغبار است؟ چرا گاهی پشت سر هم عطسه میکنیم؟ یا چرا بعضیها حتی با نگاه کردن به نور شدید عطسه میکنند؟
عطسه، در واقع یک رفلکس دفاعی است که بدن برای پاک کردن سریع بینی و بخش بالایی دستگاه تنفسی از مواد تحریککننده به کار میگیرد. گردوغبار، دود، ذرات معلق، عطرهای تند، مواد شیمیایی، تغییر دما و حتی برخی عوامل عفونی میتوانند گیرندههای حسی داخل بینی را تحریک کنند. پیام این تحریک از طریق اعصاب به بخشهایی از ساقه مغز منتقل میشود و شبکهای عصبی که به «مرکز عطسه» معروف است، مجموعهای هماهنگ از عضلات را فعال میکند.
نتیجه این فعل و انفعالات، یک واکنش سریع و تقریباً همزمان است: ابتدا نفس عمیقی گرفته میشود، سپس عضلات قفسه سینه و شکم و عضلات مرتبط با حنجره فعال میشوند و در نهایت هوا با فشار از بینی و دهان خارج میشود. هدف اصلی این فرایند، جابهجا کردن و بیرون راندن مواد محرک از مجاری تنفسی است. به همین دلیل عطسه را میتوان چیزی شبیه یک «سیستم پاکسازی اضطراری» برای بینی دانست.
چرا گاهی یک عطسه به چند عطسه پشت سر هم تبدیل میشود؟ در برخی موارد، همه ذرات محرک با یک عطسه خارج نمیشوند. اگر ماده تحریککننده همچنان در مخاط بینی باقی مانده باشد، گیرندههای حسی همچنان فعال میمانند و ممکن است رفلکس دوباره تکرار شود.
