آسیبهای کلیه در ورزش: علل و راهکارهای پیشگیری
این وضعیت، که به نام بیماری کلیوی ناشی از فعالیت فیزیکی شدید شناخته میشود، میتواند منجر به آسیب موقتی یا دائمی به بافت کلیه شود. آگاهی از علائم و عوامل خطر برای ورزشکاران، مربیان و فعالان ورزشی ضروری است.
- علت اصلی:در حین ورزشهای شدید، بدن حجم زیادی از مایعات، الکترولیتها و انرژی مصرف میکند. کمآبی، از دست دادن نمکها و تخریب عضلانی میتواند کلیهها را در معرض خطر قرار دهد.
- رابدومیولیز (Rhabdomyolysis):تخریب سریع سلولهای عضلانی در اثر فعالیت شدید باعث آزاد شدن میوگلوبین به خون میشود که میتواند مجاری کلیوی را مسدود کند.
- افزایش دمای بدن (Hyperthermia):گرمای زیاد منجر به کمآبی و اختلال در جریان خون کلیوی میشود.
- کاهش خونرسانی (Ischemia):فعالیتهای طولانی مانند ماراتن میتواند باعث کاهش خونرسانی به کلیهها شود.
- مصرف داروهای غیرمجاز:مصرف همزمان NSAIDs با تمرین شدید میتواند آسیب سمی به کلیه وارد کند.
عوامل خطر اصلی
علل اصلی این عارضه عبارتند از کمآبی بدن، ورزش در آبوهوای گرم و مرطوب، مصرف مکملهای حاوی کراتین یا پروتئین با دوز بالا، مصرف همزمان داروهای ضد درد، مدر یا داروها ناشناخته، زمینه بیماری کلیوی قبلی یا فشار خون بالا.
علائم هشداردهنده
علائم این بیماری معمولاً چند ساعت تا چند روز پس از فعالیت شدید ظاهر میشوند. باید به آنها توجه ویژهای داشت:
- تیره یا قرمز شدن ادرار
- کاهش حجم ادرار
- درد شدید عضلات (بهویژه در پاها و کمر)
- خستگی شدید، تهوع یا استفراغ
- تورم در اطراف چشم
با رعایت نکات پیشگیری و آگاهی از علائم، ورزشکاران میتوانند از بروز این عارضه جلوگیری کنند.