ریشههای بحران؛ از واگذاری اراضی تا بنبست ساختوساز
داستان تعاونیهای مسکن ۳۳گانه تهران به دهه ۶۰ خورشیدی بازمیگردد. در آن دوران، دولت برای تأمین نیاز مسکنی کارکنان دستگاههای مختلف، نزدیک به ۱۰۰۰ هکتار زمین در دامنههای شمالی و شمالشرقی تهران را به این تعاونیها واگذار کرد. اما با گذشت زمان، محدودیتهای سختگیرانه شهرسازی و الزامات زیستمحیطی در حریم شهر تهران، عملاً امکان ساختوساز در بخش بزرگی از این اراضی را سلب کرد.
طی سالهای گذشته، گزینههای مختلفی مثل درجاسازی، تغییر کاربری یا واگذاری زمین معوض روی میز رفت، اما هیچکدام به نتیجه نرسید. اختلاف بر سر ارزش زمینهای جایگزین، پیچیدگیهای حقوقی و ثبتی، نبود منابع مالی دولت و دشواری صدور اسناد برای مالکان، باعث شد این پرونده برای چندین دهه باز بماند و حق متقاضیان معلق شود.
تغییر متولی و پیگیریهای جدید
علی نبیان، مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن، اعلام کرد که این سازمان اکنون مسئولیت تعیین تکلیف این اراضی را بر عهده گرفته است. او اشاره کرد که در گذشته متولی واگذاری این زمینها وزارت راه و شهرسازی نبوده، اما اکنون این وزارتخانه و سازمان ملی زمین و مسکن در حال پیگیری موضوع هستند. نبیان تأکید کرد که ساخت مسکن در زمینهای فعلی تعاونیها به دلایل فنی و قانونی امکانپذیر نیست.
برای خروج از این بنبست، رایزونیهای متعددی با نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مجمع نمایندگان استان تهران صورت گرفته تا راهکاری عملیاتی برای تعیین تکلیف نهایی این تعاونیها پیدا شود.
شناسایی زمینهای معوض و سامانه ثبتنام
سازمان ملی زمین و مسکن برای جایگزینی اراضی غیرقابل ساخت، چهار نقطه را شناسایی کرده است. توزیع این نقاط به شرح زیر است:
- سه منطقه در اطراف شهر تهران.
- یک منطقه در استان مازندران.
همزمان با شناسایی زمینها، سامانهای در وبسایت سازمان ملی زمین و مسکن فعال شد تا اعضای تعاونیهای ۳۳گانه در آن ثبتنام کنند. هدف از این اقدام، شناسایی تعداد دقیق متقاضیان واقعی است تا تصمیمات نهایی بر اساس آمار و اطلاعات دقیق اتخاذ شود. همچنین گروهی تخصصی در این سازمان تشکیل شده تا مستقیماً به دغدغههای افرادی که سالها پیش زمین خریداری کردهاند، پاسخ دهد و پروندههای آنها را پیگیری کند.