شرط تأیید تهران؛ سد راه صادرات مستقیم
بایسته میگوید صادرات قند اکنون به تأیید یک تشکل بخش خصوصی در تهران مشروط شده است. این روند باعث شده تولیدکنندگان برای ارسال محصولات خود به خارج از کشور، یا هزینههای اضافی پرداخت کنند و یا در انتظار تأیید این تشکل بمانند. او تأکید میکند که این انحصار، عملاً فرصتهای صادراتی استان را محدود کرده است.
برای حل این مشکل، فعالان این حوزه پیشنهاد میدهند الگوی سهمیهبندی برای این محصول نیز اجرا شود. تعریف سهمیه مشخص برای استانها و هماهنگی مستقیم با اداره کل صمت خراسان رضوی، تنها راهی است که میتواند انحصار پایتخت را شکسته و صادرات مستقیم را تسهیل کند.
اشتباهات تعرفهای و بنبست در گمرکات
چالشهای تولیدکنندگان تنها به رانتها ختم نمیشود؛ اشتباهات اداری در طبقهبندی کالاها نیز ضربات سختی به این بخش زده است. در چند ماه اخیر، نبات بهاشتباه در ردیف کالاهای اساسی قرار گرفت و صادرات آن ممنوع شد. این خطای تعرفهای باعث شد محمولههای صادراتی برای هفتهها در گمرک متوقف شوند. در نهایت، این مشکل تنها با پیگیریهای ویژه و مستمر در سطح استانی حل شد و مسیر صادرات نبات دوباره باز گشت.
ظرفیت خالی و تغییر استراتژی تأمین مواد اولیه
وضعیت تولید در خراسان رضوی نشان میدهد که حدود ۲۵ درصد از ظرفیت تولید قند استان خالی است. تولیدکنندگان سالها با مشکل وابستگی به شکر سفید کارخانههای جنوب کشور دست و پنجه نرم میکردند که هزینه حملونقل بالایی را به قیمت تمامشده محصول اضافه میکرد.
در این میان، مصوبه استانداری خراسان رضوی نقطه عطفی بود. این مصوبه به کارخانجات اجازه داد تا بهجای خرید شکر سفید، شکر خام وارد کرده و عملیات تصفیه را در داخل استان انجام دهند. نتایج این اقدام به شرح زیر است:
- کاهش شدید وابستگی صنایع قند استان به تولیدات جنوب کشور.
- کاهش هزینههای حمل و نقل مواد اولیه.
- تأمین شکر خام با قیمت مصوب.
- عرضه محصول نهایی با قیمتی ۵ تا ۷ هزار تومان کمتر از بازار غیررسمی.