مکانیسم کلاهبرداری پانزی؛ چرخهای که با سقوط تمام میشود
در مدل کلاهبرداری پانزی، هیچ فعالیت اقتصادی واقعی یا تولید ثروتی در جریان نیست. کلاهبرداران با جذب سرمایهگذاران جدید، بخشی از پول آنها را به عنوان «سود» به افراد قدیمیتر پرداخت میکنند تا اعتماد آنها را جلب کنند. این چرخه تنها تا زمانی فعال میماند که جریان ورود افراد جدید متوقف نشود؛ به محض اینکه جذب سرمایهگذار جدید کند شود یا تعداد زیادی از افراد همزمان درخواست برداشت سرمایه خود را بدهند، سیستم فرو میپاشد و سرمایهگذاران با ضرری جبرانناپذیر مواجه میشوند.
نشانههای خطر؛ چه زمانی باید مشکوک شد؟
شناخت علائم هشداردهنده میتواند مانع از دست رفتن سرمایهها شود. سرهنگ نقیمهر بر برخی ویژگیهای مشترک این نوع کلاهبرداریها تأکید کرد که هر کاربر فضای مجازی باید به آنها توجه ویژهای داشته باشد:
- ارائه وعده سودهای غیرمتعارف، نجومی و تضمینی که با واقعیتهای بازار مالی همخوانی ندارد.
- ابهام در منبع واقعی سود؛ یعنی کلاهبردار نمیتواند به طور شفاف توضیح دهد که پول از کجا میآید.
- تاکید شدید بر جذب زیرمجموعههای جدید برای افزایش درصد سود.
- ایجاد موانع، بهانههای فنی یا پیچیدگیهای اداری هنگام درخواست برداشت اصل سرمایه یا سودهای انباشته.
پیشگیری و مسیر گزارش تخلفات
سرمایهگذاری در فضای مجازی نیازمند هوشیاری و تحقیق است. شهروندان باید پیش از هرگونه انتقال وجه، هویت واقعی و مجوزهای قانونی مجموعههای ارائهدهنده خدمات سرمایهگذاری را بررسی کنند. فریب وعدههای «سود قطعی» در بازارهای متلاطم، معمولاً به ضرر سرمایهگذار تمام میشود.
پلیس فتا از شهروندان خواست در صورت مشاهده هرگونه فعالیت مشکوک یا مواجهه با این نوع کلاهبرداریها، سریعاً از طریق شماره۰۹۶۳۸۰یا مراجعه به وبسایت رسمی پلیس فتا، گزارشهای خود را ارسال کنند تا از گسترش این شبکههای کلاهبرداری جلوگیری شود.