سرعت بالای تغییرات جمعیتی در ایران، زنگ خطر را برای سیستمهای حمایتی و بهداشتی به صدا درآورده است. سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی، اعلام کرد در حال حاضر ۱۴ درصد از جمعیت کشور بالای ۶۰ سال سن دارند و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۱۴۳۰ به حدود ۳۰ درصد برسد.
سرعت تغییرات؛ بحرانی فراتر از تعداد
به گفته حسینی، خودِ افزایش تعداد سالمندان لزوماً به معنای بحران نیست، اما مسئله اصلی «سرعت» این انتقال جمعیتی است. ایران اکنون در میان پنج کشور جهان قرار دارد که با سریعترین روند حرکت به سمت سالمندی روبرو هستند. او تأکید کرد که با وجود حضور ۲۷ دستگاه اجرایی در این حوزه، سالمندی هنوز به عنوان یک مسئله جدی اجتماعی در ذهن جامعه تثبیت نشده است.
چالشهای سلامتی و مراقبتی
بیماریهای مزمن و تنهایی، بزرگترین تهدیدهای پیش روی سالمندان ایرانی است. آمارهای ارائهشده نشان میدهد ۶۲ درصد از افراد بالای ۷۰ سال، دستکم با یک بیماری مزمن دستوپنجه نرم میکنند. این وضعیت، نیاز مبرم به توسعه خدمات مراقبتی طولانیمدت و تربیت نیروی متخصص را دوچندان میکند.
تغییر استراتژی بهزیستی: از موسسات به خانوادهها
سازمان بهزیستی برای مقابله با این چالشها، رویکرد خود را از مدلهای موسسهمحور به سمت خانوادهمحوری تغییر داده است. اقدامات عملی عبارتند از:
- آموزش ۵ هزار مراقب رسمی برای سالمندان.
- آموزش اعضای خانواده برای ایفای نقش مراقبان غیررسمی.
- توسعه خدمات ویزیت در منزل و خدمات روزانه.
- ایجاد ۳۸۰ مرکز «مهر و گفتوگو» برای تعاملات اجتماعی سالمندان.
خلأ قانونی در مجوزهای مراقبت
مجید فولادیان، رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان، بر وجود یک خلأ قانونی در بخش خدمات مراقبتی تأکید کرد. او اشاره کرد که تا به امروز هیچ شرکت قانونی با مجوز رسمی برای مراقبت از سالمندان در کشور فعال نبوده است. با این حال، قرار است نخستین مجوز رسمی در این حوزه طی هفتههای آینده صادر شود تا نظارت بر کیفیت خدمات افزایش یابد.