کالبدشکافی شبکه اینترنت ایران؛ ترافیک داده‌ها از کجا می‌گذرد؟

شاه‌رگ‌های زیردریایی؛ از چابهار تا خلیج فارس

داده‌های GeoCables نشان می‌دهد که زیرساخت ارتباطات بین‌الملل ایران از ترکیب مسیرهای زمینی و دریایی تشکیل شده است. در بخش دریایی، شش سامانه کابل زیردریایی ترافیک داده‌ها را جابه‌جا می‌کنند. نقاط فرود این کابل‌ها در مناطقی نظیر چابهار، جاسک، بوشهر، گناوه و برخی جزایر و تأسیسات فراساحلی است.

در این میان، بندر چابهار نقشی کلیدی دارد. سه کابل اصلی

• FALCON
• OMRAN/EPEG
• POI

در این منطقه فرود می‌آیند و ایران را به شبکه‌های ارتباطی عمان و مسیرهای بین‌المللی متصل می‌کنند. از سوی دیگر، ارتباطات در منطقه خلیج فارس از طریق کابل‌های UAE-Iran و Kuwait-Iran و همچنین سامانه Gulf Bridge International مدیریت می‌شود.

مسیرهای زمینی و اتصال به اروپا

در کنار مسیرهای آبی، فیبرهای نوری زمینی بخش مهمی از ترافیک بین‌الملل را به دوش می‌کشند. مسیر EPEG یکی از شناخته‌شده‌ترین شبکه‌های زمینی است که ایران را از طریق کشورهای منطقه به شبکه‌های ارتباطی اروپا و نقاط دیگر جهان پیوند می‌دهد.

تفاوت کابل فیزیکی و مسیر واقعی ترافیک

وجود یک کابل فیزیکی لزوماً به این معنا نیست که تمام داده‌ها از همان مسیر عبور کنند. مسیر واقعی بسته‌های داده را ساختار شبکه، قراردادهای انتقال و جداول مسیریابی تعیین می‌کنند. بررسی‌های فنی نشان می‌دهد مسیرها گاهی پیچیدگی‌های عجیبی دارند؛ به طوری که در برخی موارد، ترافیک میان دو نقطه در داخل ایران، ابتدا به کشورهای خارجی نظیر امارات یا قطر می‌رود و سپس بازمی‌گردد.

اختلال در مسیر روسیه و افت کیفیت اینترنت

تنوع مسیرها در زمان بروز نقص فنی اهمیت خود را نشان می‌دهد. بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، اعلام کرد اختلالی در بخشی از مسیرهای ارتباطی بین‌الملل که از روسیه عبور می‌کنند، رخ داده است. این نقص فنی از صبح امروز باعث افت کیفیت اینترنت برای بخشی از کاربران ایرانی شده است.