مهرداد موسوی، تاریخدان و اصفهانشناس، شامگاه پنجشنبه دوم مهر در مراسم رونمایی از رمان «دختر اصفهان» از جزئیات این اثر پرده برداشت. محوریت داستان بر محور زنی میچرخد که آثار تاریخی اصفهان برای او جایگاهی فراتر از زندگی شخصیاش دارد.
تلفیق افسانه و واقعیت در کوچههای اصفهان
این رمان تلاش کرده است فضای خیالی و روایی «هزار و یک شب» بغداد را به کوچهپسکوچههای اصفهان منتقل کند. روایت داستان در قالب ۱۰ قطعه کوتاه و عاشقانه پیش میرود تا خواننده را در فضای بافت تاریخی شهر غرق کند. در این میان، نویسنده از مکانهای شاخصی برای پیشبرد روایت استفاده کرده است که عبارتند از:
- تکیه دولت
- تل عاشقان
- دروازه دولت
- مجموعه هشتبهشت
از سقوط صفویه تا ثبات نسبی قاجار
داستان «دختر اصفهان» در نیمه دوم دوره قاجار روایت میشود، اما ریشههای تاریخی آن به دوران متلاطم پیش از این سلسله بازمیگردد. حدود ۳۱۰ سال پیش و همزمان با سقوط صفویه، اصفهان وارد دورهای تاریک شد. این شهر حدود ۷۰ سال در آشفتگی و بیثباتی سیاسی فرو رفت تا سرانجام آقامحمدخان قاجار سلسلهای را بنا نهاد که نزدیک به ۱۰۰ سال بر ایران حکومت کرد و ثباتی نسبی را به اصفهان بازگرداند.
دوران ظلالسلطان و نظم نظامی در میدان نقشجهان
بخش قابل توجهی از پیشزمینه تاریخی این کتاب به دوران حکومت ظلالسلطان، فرزند بزرگ ناصرالدینشاه، اختصاص دارد. او حدود ۳۰ سال بر اصفهان فرمان راند و تا سال ۱۳۰۶ امید داشت که بتواند به پادشاهی ایران دست یابد.
ظلالسلطان در زمان قدرت، کنترل یکسوم خاک ایران را در دست داشت و ارتشی منسجم متشکل از ۲۱ هزار سپاهی در اصفهان ایجاد کرد. این نیروها در میدان نقشجهان و کاروانسراهای اطراف آن مستقر شده بودند. استقرار این حجم از نیروی نظامی، امنیتی را در شهر ایجاد کرد که در کل دوران قاجار بیمانند بود، هرچند همین قدرت نظامی در سالهای پایانی، نگرانیهای بسیاری را برانگیخت.