صدفی که خاطرات زمین را مینویسد
صدف حلزون در نگاه اول تنها یک پوشش سخت برای محافظت از بدن این جانور کوچک است، اما یافتههای جدید نشان میدهد این ساختار در واقع دفترچه خاطراتی طبیعی است. محققان دانشگاه کوئینزلند استرالیا دریافتند که لایههای رشد صدف حلزونهای خشکی، نشانههایی از بارندگیهای شدید و طوفانهای هزاران سال پیش را در خود جای دادهاند.
مکانیسم ثبت اطلاعات در لایههای سخت
راز این ثبت تاریخی در شیوه رشد صدف نهفته است. حلزون از ابتدای زندگی با صدفی کوچک متولد میشود و همزمان با رشد بدنش، لایههای جدیدی به لبه باز صدف اضافه میکند. در این فرآیند، اندامی به نام «مانتل» یا جبه که در پشت حلزون قرار دارد، مادهای حاوی کربنات کلسیم ترشح میکند. این ماده پس از تماس با هوا سخت شده و بخش تازهای از صدف را میسازد.
از آنجا که صدف مارپیچی حلزون قابلیت باز شدن ندارد، هر لایه جدید روی لایههای قبلی قرار میگیرد. این ترتیب زمانی باعث میشود صدف مانند یک خطکش زمانی، اطلاعات محیطی هر دوره از زندگی جانور را ذخیره کند. ویژگیهای برجسته این فرآیند عبارتند از:
- ترسیب لایه به لایه کربنات کلسیم توسط اندام مانتل.
- ثبت مستقیم تغییرات محیطی در ساختار شیمیایی و فیزیکی لایهها.
- شباهت عملکرد لایههای صدف به حلقههای رشد درختان.
ردپای آزمایشهای هستهای و طوفانهای اخیر
تیم پژوهشی برای اثبات این فرصه، صدف گونهای از حلزونهای نواری به نامFiguladra bayensisرا زیر ذرهبین قرار دادند. آنها در بخشهایی از این صدف، مقدار بیشتری رادیوکربن پیدا کردند؛ ردی که مستقیماً به آزمایشهای هستهای دهه ۱۹۶۰ در استرالیا بازمیگردد.
نیکلاس پاتون، زمینشناس و سرپرست این مطالعه، با استفاده از روش تاریخگذاری دقیق رادیوکربن، سن لایههای مختلف را مشخص کرد. بررسیها نشان داد که تغییرات رشد در صدف این حلزونها با دورههای بارندگی شدید و طوفانهای سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۷ همخوانی کامل دارد. این تحلیلها تایید میکند که یک حلزون با عمر حدود ۴.۵ سال، توانسته است نوسانات اقلیمی محیط اطرافش را با دقت بالایی در صدف خود حک کند.