حسامالدین آشنا، مشاور رئیسجمهور در دولت حسن روحانی، در یادداشتی در خبرگزاری خبرآنلاین، رویکرد «حداکثری» در سیاست خارجی ایران را مورد بررسی قرار داده است. او معتقد است که برخی از توصیههای این جریان، مانند بستن تنگه هرمز، تشدید فشار بر آمریکا و تغییر دکترین هستهای، ممکن است پیامدهای ناخواستهای داشته باشد.
وابستگی بیشتر به روسیه
آشنا هشدار میدهد که هرچه ایران در عرصه بینالمللی منزویتر شود و روابطش با قدرتهای جهانی و منطقهای دشوارتر گردد، وابستگی تهران به مسکو افزایش مییابد. این امر قدرت چانهزنی ایران را کاهش داده و در عمل به نفع روسیه تمام خواهد شد. او تأکید میکند که این پیامد، ناشی از هدف گوینده نیست، بلکه نتیجه عینی سیاست اتخاذی است.
منافع بازیگران در سیاست حداکثری
بررسی منافع بازیگران مختلف نشان میدهد که در سناریوی سیاست حداکثری، روسیه و دیگر صادرکنندگان نفت خارج از خلیج فارس در کوتاهمدت سود میبرند. در مقابل، ایران، چین، کشورهای عربی و مصرفکنندگان انرژی متحمل هزینه میشوند. آشنا تصریح میکند که در مقطع بحران، درآمد حاصل از افزایش قیمت نفت به جیب روسیه سرازیر میشود، واقعیتی که کمتر در بحثهای مربوط به سیاست حداکثری مورد توجه قرار میگیرد.
اسرائیل؛ برنده سیاسی
در حالی که روسیه ممکن است برنده اقتصادی کوتاهمدت این سیاستها باشد، آشنا معتقد است که اسرائیل میتواند برنده سیاسی آن باشد. او به پیشنهاداتی مانند حمله به تأسیسات نفتی، آبشیرینکنها و مسیرهای صادراتی کشورهای عربی اشاره میکند که میتواند به تقویت موقعیت سیاسی اسرائیل در منطقه منجر شود.
زیان بلندمدت روسیه
با وجود منافع تاکتیکی کوتاهمدت، آشنا پیشبینی میکند که روسیه نیز در بلندمدت از پیامدهای جنگ مهارنشدنی، رکود اقتصاد چین، گسترش سلاحهای هستهای در منطقه و آسیب دیدن روابطش با کشورهای عربی، زیان خواهد دید. بنابراین، روسیه را میتوان برنده تاکتیکی و یکی از بازندگان بالقوه راهبردی این مسیر دانست.