نقدهای اجتماعی و امنیت ملی
میلیونها ایرانی ممکن است به سیاستها و مسئولان انتقاد داشته باشند، اما در زمان تهدید، امنیت و استقلال کشور را در اولویت قرار میدهند. این واقعیت نشاندهنده بلوغ سیاسی یک نظام است که میتواند ظرفیتهای پنهان جامعه را شناسایی کند.
مشارکت مردم در سرنوشت کشور
در جمهوری اسلامی، امکان زیستن و برخورداری از حقوق شهروندی وجود دارد، حتی اگر برخی از سیاستها مورد توافق نباشد. پذیرش این واقعیت، نشانهای از پیشرفت سیاسی است. نظامی که از اعتماد به نفس برخوردار باشد، مخالفت شهروندان را به معنای خروج آنان از دایره ملت نمیداند.
نقش سرمایه اجتماعی در زمان بحران
در شرایط عادی، سرمایه اجتماعی یکی از منابع اصلی حکمرانی است، اما در زمان جنگ، به بخشی از قدرت ملی تبدیل میشود. موشک و ارتش میتوانند دشمن را متوقف کنند، اما احساس مشارکت مردم در سرنوشت کشور، عامل بقای آن در نبردهای طولانی است.
فاصله میان مردم و حاکمیت
قدرت تنها در زرادخانهها جمع نمیشود. بخشی از قدرت در فاصله میان مردم و حاکمیت قرار دارد. اگر این فاصله با اعتماد پر شود، به بازدارندگی تبدیل میشود، اما اگر گسترش یابد، به نقطه آسیبپذیری کشور بدل خواهد شد. دشمنان نیز به دنبال ایجاد شکاف میان "ایران" و "مردم ایران" هستند.
تنوع جامعه ایرانی
برنامههای عمومی کشور برای دفاع از ایران باید بازتابدهنده تنوع جامعه باشد. ایران به اندازهای متکثر است که نمیتوان آن را در یک ویترین محدود جای داد. مذهبی و غیرمذهبی، اصولگرا و اصلاحطلب، همه باید در این برنامهها دیده شوند.