تنگه هرمز، شریان حیاتی نفت و گاز جهان، بار دیگر به میدان تقابل لفظی و نظامی ایران و ایالات متحده تبدیل شده است. در حالی که یک پنجم نفت و گاز جهان در زمان صلح از این مسیر عبور میکرد، آغاز جنگ شش ماه پیش میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، معادلات کشتیرانی را تغییر داده است.
ادعای واشنگتن: بازگشت جریان نفت
دولت ایالات متحده مدعی است که تنگه هرمز باز است و ترافیک کشتیهای نفتی در هفتههای اخیر افزایش یافته است. دونالد ترامپ با لحنی صریح، مدعی شد نیروی دریایی آمریکا «کنترل کامل» این آبراه را در دست دارد و هر شب از عبور حدود ۳۰ کشتی حمایت میکند.
مقامات آمریکایی برای اثبات این ادعا به آمارهای لحظهای استناد میکنند. دو مقام ارشد در گفتگو با سیانان اعلام کردند روز سهشنبه، ۴۰ کشتی تجاری تحت اسکورت نظامی آمریکا از تنگه عبور کردند که حدود ۱۸ میلیون بشکه نفت جابهجا میکردند؛ رقمی که از دید واشنگتن، یک رکورد جدید در زمان جنگ محسوب میشود.
جزئیات آماری وزیر خزانهداری آمریکا
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، اعداد متفاوتی را ارائه داده است. او برآورد میکند که بهطور میانگین حداقل ۱۰ میلیون بشکه نفت روزانه از هرمز عبور میکند، هرچند این رقم در روز سهشنبه به محدوده ۱۵ تا ۱۷ میلیون بشکه رسیده است. این ادعاهای آماری در حالی مطرح میشود که برد کوپر، فرمانده سنتکام، مدعی شده ارتش آمریکا عملیات پاکسازی مینهای دریایی را در خطوط ترانزیت هرمز به پایان رسانده است.
موضع ایران: عبور مشروط و هشدار نظامی
تهران روایت کاملاً متفاوتی از وضعیت میدانی دارد. ایران تأکید میکند که کنترل تنگه هرمز در دست این کشور است و مسیر تنها برای کشتیهایی باز است که پیشتر تأیید شده و از کانالهای تعیینشده استفاده میکنند. ایران صراحتاً هشدار داده است که هر کشتی دیگری که بخواهد بدون مجوز از این منطقه عبور کند، در معرض خطر هدف قرار گرفتن قرار دارد.
مقایسه وضعیت فعلی با دوران صلح
برای درک ابعاد این تقابل، باید نگاهی به آمار پیش از جنگ انداخت. تفاوت میان ادعاهای فعلی و واقعیتهای پیش از درگیریها مشهود است:
- میانگین پیش از جنگ:حدود ۱۰۰ کشتی تجاری در روز از تنگه هرمز عبور میکردند.
- حجم نفت پیش از جنگ:روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه جابهجا میشد.
- وضعیت فعلی (ادعای آمریکا):نوسان بین ۱۰ تا ۱۸ میلیون بشکه در روز.