محمد رشیدی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، معتقد است ناترازی بنزین در ایران تنها با افزایش تولید و نگاه عرضهمحور حل نمیشود. او تأکید میکند که برای رسیدن به ثبات در تأمین سوخت، باید محور سیاستگذاریها از «تأمین» به «مدیریت مصرف» تغییر یابد.
ریشههای ناترازی و محدودیتهای پالایشگاهی
افزایش ظرفیت پالایشگاهها و تأمین پایدار فرآوردهها گامهای ضروری هستند، اما به تنهایی کفایت نمیکنند. رشیدی مجموعهای از عوامل ساختاری و اجرایی را عامل تشدید فشار بر شبکه سوخت میداند که عبارتند از:
- رشد مداوم و بیرویه تقاضا برای بنزین
- فرسودگی ناوگان حملونقل کشور
- مصرف بالای سوخت در خودروهای فعلی
- عدم بهرهبرداری حداکثری از سوختهای جایگزین
- قاچاق فرآوردههای نفتی
راهکارهای اجرایی در برنامه هفتم
برای خروج از این وضعیت، برنامه هفتم پیشرفت مسیر مشخصی را برای بهینهسازی مصرف انرژی ترسیم کرده است. یکی از کلیدیترین ابزارهای این برنامه، تشکیل «سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی» است. این سازمان باید از حالت روی کاغذ خارج شده و بهصورت عملیاتی در مسیرهای زیر فعال شود:
- تأمین مالی طرحهای صرفهجویی در مصرف انرژی
- توسعه بازار گواهیهای صرفهجویی
- جذب مشارکت مردم و بخش خصوصی برای کاهش مصرف
تنوعبخشی به سبد سوخت؛ راهکار کاهش آسیبپذیری
وابستگی شدید ناوگان حملونقل به بنزین، کشور را در برابر هرگونه ناترازی آسیبپذیر میکند. رشیدی تأکید دارد که تنها راه کاهش این فشار، تنوعبخشی به سبد سوخت است. افزایش سهم برق، سیانجی و دیگر سوختهای پاک میتواند تکیه بر بنزین را کاهش دهد.
در این میان، سیانجی به دلیل دسترسی راحت و ظرفیت داخلی، یکی از کاربردیترین جایگزینهاست. استفاده مؤثر از این سوخت بهویژه در ناوگان حملونقل عمومی و خودروهای پرکارکرد، میتواند بخش قابل توجهی از فشار مصرف بنزین را از بین ببرد.