تغییر رویکرد نظارتی در مسیر سبز گمرکی
مدیریت ریسک در گمرک ایران از سال گذشته ارتقا یافت تا حجم قابلتوجهی از کالاهای اساسی وارد مسیر سبز شوند. محمدعلی بهبوری تصریح میکند که حضور در مسیر سبز به معنای حذف نظارتهای فنی، بهداشتی، استاندارد یا قرنطینهای نیست. در واقع گمرک تنها بخشی از کنترلهایی را که امکان انجام آنها پس از ترخیص وجود دارد، به «کنترلهای پسینی» منتقل کرده است.
این رویکرد باعث میشود فرآیندهایی نظیر ارزیابیهای گمرکی، تعیین ارزش کالا و بررسی اسناد، بهجای ایجاد توقف در مبادی ورودی، از طریق بازبینی و حسابرسی واردکنندگان در مرحله بعد انجام شود و جریان کالا در گمرک متوقف نشود.
کالاهای مشمول اولویت ترخیص
گمرک برای کالاهایی که مستقیماً با معیشت مردم در ارتباط هستند، اولویت ترخیص ویژهای قائل شده است. این فهرست شامل اقلام زیر است:
- برنج، گندم، گوشت، ذرت، جو و حبوبات
- کنجاله سویا و روغن خام
- شکر و شیرخشک اطفال
- داروها، مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی
کاهش زمان ترخیص از ۱۹ روز به زیر ۳ روز
بهبوری اشاره کرد که پیش از اصلاحات جاری، ترخیص این کالاها بهطور متوسط بین ۱۸ تا ۱۹ روز زمان میبرد. اکنون با اجرای این تغییرات، این بازه زمانی به کمتر از ۳ روز کاهش یافته است. او تأکید کرد که این دستاورد صرفاً نتیجه عملکرد گمرک نیست، بلکه حاصل همکاری دستگاههای همجوار است.
در این زنجیره، وزارتهای راه، بهداشت و صمت در کنار بانک مرکزی نقش داشتهاند. سرعت بخشیدن به ترخیص کالاها نیازمند هماهنگی در حوزههای مختلفی از جمله صدور مجوزها، تأمین مالی، تبادل اطلاعات و فرآیندهای بانکی بود تا کالاهای اساسی سریعتر از مبادی ورودی خارج شده و وارد بازار شوند.