معمای تصاویر بدون لوگو
در حالی که تمام نگاهها به میدان مسابقه بود، پخش مستقیم دربی استقلال و پرسپولیس در یک شبکه ماهوارهای، توجهها را به نحوه انتقال تصاویر جلب کرد. این شبکه نه تنها مسابقه را زنده پخش کرد، بلکه گزارشگر اختصاصی خود را نیز به کار گرفته بود. اما آنچه باعث تعجب مخاطبان و فعالان رسانهای شد، نبود آرم و لوگوی شبکه سه در گوشه تصاویر بود.
معمولاً شبکههای ماهوارهای برای پخش مسابقات داخلی، تصویر را از تلویزیون رسمی کشور میگیرند که در این حالت، لوگوی شبکه پخشکننده روی تصویر باقی میماند. اما در این مورد خاص، تصاویر بهصورت «خام» و بدون هیچ نشانهای روی آنتن رفت؛ موضوعی که نشان میدهد سیگنال تصویر پیش از رسیدن به مراحل نهایی تدوین در شبکه سه، به دست این شبکه ماهوارهای رسیده است.
انحصار تولید تصاویر در دست صداوسیما
برای درک ابعاد این اتفاق باید به ساختار تولید مسابقات لیگ برتر فوتبال ایران نگاه کرد. تمام دوربینهای مستقر در ورزشگاه و تجهیزات انتقال سیگنال تحت مدیریت سازمان صداوسیما قرار دارند و این سازمان انحصار کامل تولید تصاویر مسابقات را در اختیار دارد. بنابراین، هر تصویری که از زمین مسابقه خارج میشود، از دوربینهای صداوسیما عبور کرده است.
- تولید محتوای بصری دربیها در اختیار واحد فنی صداوسیماست.
- انتقال سیگنال از ورزشگاه به مرکز پخش، از طریق زیرساختهای رسمی انجام میشود.
- هرگونه دسترسی به سیگنال خام، نیازمند دسترسی به لینکهای انتقال یا همکاری داخلی است.
حق پخش و ابهامات قانونی
پخش مستقیم یک مسابقه حساس مانند دربی توسط شبکهای غیررسمی، بحثهای حقوقی شدیدی را برمیانگیزد. در فوتبال اروپا، پخش مسابقات بر اساس قراردادهای خرید حق پخش تلویزیونی صورت میگیرد، اما در ایران تولید و توزیع تصاویر در ساختار رسانهای داخلی متمرکز است.
تا این لحظه هیچ توضیح رسمی از سوی سازمان صداوسیما یا مراجع مسئول درباره نحوه نشت سیگنال تصاویر ارائه نشده است. هنوز مشخص نیست این شبکه ماهوارهای به روشی غیرمجاز به تصاویر دسترسی پیدا کرده یا توافقات پشت پردهای در جریان بوده است، اما نبود لوگوی شبکه سه، احتمال دسترسی به سیگنال خام را تقویت میکند.