پشتپرده تصمیمات کلان دولتی
این اثر که توسط روحالله اسلامی شعبجره، پگاه لطیفی و فاطمه ذوالفقاریان ترجمه شده و در سال ۱۴۰۵ توسط انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد به چاپ رسیده است، بر اساس ویرایش پنجم کتاب (۲۰۲۰) استوار است. ویرایش جدید اثر راتلج، تحولات بنیادینی نظیر برگزیت، ریاستجمهوری دونالد ترامپ، دگرگونیهای محیط رسانهای و ظهور چارچوبهای نظری تازه در سیاستگذاری را در بر میگیرد.
پرسش مرکزی کتابی است که هر مخاطبی را به چالش میکشد: چرا دولتها به برخی مسائل پاسخ میدهند و برخی دیگر را کاملاً نادیده میگیرند؟ نویسنده برای پاسخ به این پرسش، مجموعهای از ابزارهای نظری را در اختیار خواننده قرار میدهد تا بتواند لایههای پنهان تصمیمگیریهای عمومی را تحلیل کند.
سیاستگذاری؛ فراتر از دستورالعملهای اداری
بیرکلند در این کتاب تصور رایج درباره سیاست عمومی را به چالش میکشد. از نظر او، سیاستگذاری مجموعهای از تصمیمات آماده و جدا افتاده از زمینه اجتماعی نیست، بلکه محصول محیطی است که در آن عوامل مختلف به طور مداوم اثرگذارند. این عوامل عبارتند از:
- نهادهای سیاسی و قواعد حقوقی
- شرایط اقتصادی و تغییرات جمعیتی
- رسانهها و افکار عمومی
- گروههای ذینفع و لابیها
تفاوت بنیادین این اثر با بسیاری از کتابهای حوزه سیاست عمومی در رویکرد آن است. در حالی که اکثر آثار بر «محتوای» سیاستها (مانند سیاستهای انرژی، بهداشت یا محیط زیست) تمرکز میکنند، بیرکلند بر «فرایند» تأکید دارد. او معتقد است پیش از تحلیل ماهیت یک سیاست، باید فهمید آن سیاست چگونه به وجود آمده است؛ چرا که سیاستگذاری در واقع یک فرایند سیاسی است و نه صرفاً یک دستورالعمل اداری.
تعریف سیاست عمومی و مفهوم «ترک فعل»
تعریف دقیق سیاست عمومی به دلیل پیچیدگیهایش ساده نیست. کتاب به دیدگاههای پژوهشگران برجستهای چون توماس دای، کلارک کوچران و بی. گای پیترز استناد میکند. این تعاریف طیفی از مفاهیم را پوشش میدهند؛ از «آنچه دولتها تصمیم میگیرند انجام دهند یا انجام ندهند» تا مجموعهای از فعالیتها که مستقیماً بر کیفیت زندگی شهروندان اثر میگذارد.
نکته کلیدی در این تحلیلها این است که «انجام ندادن» یا ترک فعل دولت نیز به اندازه اقدام کردن، یک انتخاب سیاستی آگاهانه محسوب میشود و در تحلیلهای قدرت جایگاه ویژهای دارد.