شکاف در گروه ۲۰؛ پکن مقابل تکروی واشینگتن
ریاست آمریکایی در نشست وزرای دارایی گروه ۲۰ (G20) تلاش کرد کشورهای عضو را متقاعد کند تا روابط مالی خود را با تهران قطع کنند و تحریمهای ثانویه بانکی را به سطح بینالمللی ارتقا دهند. اما این تلاش برای ایجاد یک جبهه متحد علیه ایران به نتیجه نرسید. پکن صراحتاً با بندهای مرتبط با تنگه هرمز مخالفت کرد و از همراهی با روایت واشینگتن سر باز زد.
این موضعگیری، بیانیه نهایی به جای آنکه به عنوان یک سند مشترک با اجماع اعضا منتشر شود، تنها در قالب «بیانیه ریاست آمریکایی» و با ذکر مخالفت چین به چاپ رسید. این اتفاق نشان میدهد کاخ سفید در تحمیل اراده یکجانبه خود بر اقتصادهای بزرگ جهان ناکام مانده است. چین در این مسیر، خود را مدافع منافع کشورهای در حال توسعه معرفی کرده و موضوعاتی نظیر انتقال فناوری، تأمین مالی توسعه و بدهیهای کشورهای فقیر را در اولویت گفتگوهای خود با غرب قرار داده است.
تنگه هرمز؛ نقطه اتلاف توافق
جزئیات بیانیه صادر شده در اشویل، کارولینای شمالی نشان میدهد که آمریکا بر ضرورت کشتیرانی «آزاد، ایمن و قابل پیشبینی» در تنگه هرمز تأکید کرده است. هرچند ۱۹ عضو گروه ۲۰ از این بند حمایت کردند، اما مخالفت پادشاهی میانه مانع از صدور یک بیانیه مشترک نهایی شد.
- وضعیت بیانیه:تبدیل سند مشترک به بیانیه ریاست آمریکایی به دلیل مخالفت چین.
- تعداد موافقان بند کشتیرانی:۱۹ کشور.
- موضع چین:مخالفت با بند تنگه هرمز و برخی مفاد مربوط به عدمتعادلهای تجاری.
خزانهدار دولت ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی پس از نشست تصریح کرد که چین تنها کشور مخالف این بندها بوده است. وی مدعی شد واشینگتن گفتگوهای غیررسمی با پکن و مسکو درباره ایران داشته و چین بر لزوم آزادی کشتیرانی در هرمز توافق دارد، هرچند در عمل تعهد خاصی را نپذیرفته است.
اعتراضات داخلی در آمریکا و فشار سازمانهای مدنی
همزمان با فشارهای دیپلماتیک، جبهه داخلی آمریکا نیز شاهد تنش بود. سازمانهای مردمنهاد و گروههای مدنی آمریکایی به سیاستهای جنگافروزانه دولت ترامپ اعتراض کردند. این گروهها در ماههای اخیر جنگهای پرهزینه و تحریمهای ویرانگر واشینگتن را به شدت مورد انتقاد قرار دادهاند.
هشدار متحدان دیرینه واشینگتن درباره تشدید مصائب معیشی ناشی از این سیاستها، در کنار اعتراضات داخلی، عمق نارضایتی جهانی از ماجراجوییهای نظامی و اقتصادی ایالات متحده در غرب آسیا و بهویژه در تقابل با ایران را بیش از پیش آشکار کرد.