نظارت سراسری؛ هیچ بخشی خارج از قانون نیست
اصغر جهانگیر در نشست تخصصی با مدیران و کارشناسان معاونت سیاسی و قضایی، صراحتاً اعلام کرد هیچ بخشی از بدنه اجرایی کشور نباید خارج از نظام نظارت قرار گیرد. او تأکید کرد هر جا قانونگذار سازوکاری برای نظارت پیشبینی کرده، باید با جدیت تمام موانع اجرای آن برطرف شود.
رئیس سازمان بازرسی هشدار داد که محدودیتهای ایجادشده نباید حقوق قانونی سازمان و در نهایت حقوق مردم را تحتالشعاع قرار دهد. او معتقد است برای حذف بسترهای تولید فساد، بازرسان باید به جای بررسیهای سطحی، به سراغ ریشهها بروند و متناسب با اقتضائات هر حوزه، رویکرد متفاوتی اتخاذ کنند تا نظارت کارآمد شود.
گذار از نظارت سنتی به نظارت هوشمند در شهرداریها
یکی از محورهای اصلی سخنان جهانگیر، تغییر بنیادین در شیوه نظارت بر شهرداریها بود. او رویکرد فعلی را سنتی دانست و خواستار تحولی در این زمینه شد. با توجه به وجود بیش از هزار شهرداری در سطح کشور، بررسی تکتک ارکان به روشهای قدیمی عملاً غیرممکن است.
راهکار پیشنهادی رئیس سازمان بازرسی برای این حوزه شامل موارد زیر است:
- برقراری ارتباط مستقیم با سامانههای اطلاعاتی شهرداریها.
- دسترسی به دادههای بهروز برای رصد لحظهای تخلفات.
- صدور هشدار سریع و برخورد قانونی در صورت شناسایی ناهنجاریها.
- جایگزینی بازرسیهای فیزیکی و طولانی با تحلیل دادههای سیستمی.
هنر بازرسی؛ اصلاح فرآیند برای جلوگیری از تکرار
جهانگیر تعریف جدیدی از «هنر بازرسی» ارائه کرد. از نظر او، شناسایی تخلف به تنهایی کافی نیست؛ بلکه هدف نهایی باید اصلاح فرآیندها باشد. سیستم باید بهگونهای بازطراحی شود که حتی در صورت وجود میل به تخلف، امکان تکرار آن از نظر فنی و سیستمی وجود نداشته باشد.
او در پایان به زیرساختهای موجود اشاره کرد و گفت سازمان بازرسی در حال حاضر از ظرفیت ۲۱۰ سامانه اطلاعاتی بهره میبرد. این سامانهها ابزاری کلیدی برای تصمیمسازی دقیق و تولید تحلیلهای روزآمد هستند تا نظارت از حالت واکنشی خارج شده و به سمتی پیشگیرانه حرکت کند.