ورود کالا به ایران و خروج آن از گمرک، زنجیرهای از مراحل اداری است که با ورود محموله به مبادی رسمی آغاز میشود و با صدور مجوز خروج پایان مییابد. در این مسیر، گمرک ابتدا اسناد و اظهارنامه را بررسی کرده و سپس تعرفه و حقوق ورودی را تعیین میکند. پس از تایید مدارک، دریافت مجوزهای سازمانهای مربوطه و پرداخت هزینههای قانونی، مجوز نهایی ترخیص صادر میشود.
سرعتبخشی به ترخیص و کاهش زمان انتظار
تسریع در این مراحل مستقیماً بر هزینههای واردات اثر میگذارد. رئیس سازمان ملی استاندارد اعلام کرد بهینهسازی فرآیندها باعث شده زمان ترخیص کالا در مبادی گمرکی از حدود ۷.۵ روز به ۳.۵ روز برسد. برای کالاهای اساسی نیز این بازه زمانی به ۵۲ ساعت کاهش یافته است.
رئیس کل گمرک تأکید کرده که هرگونه وقفه در صدور مجوزها یا تخصیص ارز، منجر به رسوب کالا در گمرکات میشود. او برای دستیابی به سرعت بیشتر، خواستار همکاری تنگاتنگ تمامی دستگاههای دخیل در تجارت خارجی شد.
تسهیلات شرایط اضطرار و حذف کد ساتا
بررسیها نشان میدهد کاهش زمان ترخیص با اجرای تسهیلات «شرایط اضطرار» همزمان شده است.، مقررات سازمانهای همجوار تغییر کرده تا سرعت ترخیص افزایش یابد. در صورت تکمیل بودن مجوزها، برخی کالاها حتی در ۳ ساعت ترخیص میشوند.
یکی از محورهای اصلی این تسهیلات، تغییر در الزامات مربوط به کد ساتا است. جزئیات این تسهیلات برای فعالان اقتصادی به شرح زیر است:
- واردکنندگان میتوانند بدون ارائه کد ساتا از گمرکات اقدام کنند.
- صاحب کالا یا نماینده قانونی وی باید در سامانه جامع امور گمرکی تعهد درج کند.
- محتوای این تعهد بر «عدم درخواست ارز از بانک مرکزی پس از ترخیص کالا» استوار است.