تغییر استراتژی؛ از ارز ترجیحی تا کالابرگ
دولت در نیمه دیماه سال گذشته، همزمان با اجرای سیاستهای جدید ارزی برای رسیدن به تکنرخی شدن ارز، تصمیم گرفت حمایتها را بازنگری کند.، ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی از ابتدای زنجیره تولید حذف شد تا فشار کمتری به تولیدکننده وارد شود و در مقابل، حمایتها به انتهای زنجیره یعنی مصرفکننده منتقل گردد. نتیجه این تغییر سیاست، اختصاص اعتبار ماهانه یک میلیون تومانی کالابرگ به هر ایرانی ساکن کشور بود تا اثرات افزایش قیمت کالاهای اساسی تعدیل شود.
شکاف میان وعده و اجرا
برنامهریزیها بر این اساس بود که مبلغ این اعتبار، متناسب با نرخ تورم و رشد قیمتها افزایش یابد. این وعده از ابتدای سال جاری بارها تکرار شد و حتی مقرر بود از ماههای اردیبهشت و خرداد اجرایی شود، اما در عمل اتفاقی نیفتاد. اکنون با وجود اینکه هشت مرحله از این طرح اجرا شده و به مرحله نهم نزدیک میشویم، افزایش مبلغ اعتبار همچنان در حد یک وعده باقی مانده است.
تورم و کوچک شدن سبد خرید
ثابت ماندن رقم یک میلیون تومان در حالی که قیمتها صعودی بود، ضربه شدیدی به قدرت خرید مردم زد. برآوردها نشان میدهد ارزش واقعی این اعتبار در مدت زمان اجرای طرح، حدود ۷۰ درصد کاهش یافته است. این یعنی:
- تغییر نکردن رقم اسمی (یک میلیون تومان) اما کاهش شدید ارزش واقعی آن.
- کوچکتر شدن سبد کالاهایی که یک خانوار میتواند با این اعتبار خریداری کند.
- تبدیل یک طرح حمایتی به یکی از مطالبات اصلی در سیاستهای اقتصادی جاری.
اعتراف پزشکیان به محدودیتهای بودجه
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری، در گفتوگوی تلویزیونی جمعه شب گذشته، صراحتاً پذیرفت که دولت نتوانسته مبلغ کالابرگ را به میزانی که پیشتر اعلام و تصویب شده بود، افزایش دهد. او دلیل این اتفاق را وجود محدودیتها دانست.
پزشکیان تأکید کرد که اگرچه محدودیتها هنوز بهطور کامل برطرف نشدهاند، اما راهکاری برای افزایش اعتبار کالابرگ برای برخی از دهکهای مشمول پیدا کردهاند. وی اشاره کرد که جزئیات مربوط به دهکهای هدف و میزان افزایش مبلغ در حال بررسی است، هرچند هنوز زمان قطعی اجرا و منابع مالی دقیق آن مشخص نشده است.