قیمت‌ها هفت برابر شد/ کدام کالاها رکورد گرانی را شکستند؟

خبرنگاران اقتصادی گزارش می‌دهند که در روزهای اخیر، شبکه‌های اجتماعی مملو از محتوایی درباره افزایش قیمت کالاها بوده‌اند. یکی از برجسته‌ترین این موارد مربوط به چیپس نمکی است؛ در برخی مناطق، یک کیلوگرم از آن با قیمتی فراتر از یک‌میلیون تومان معامله می‌شود. بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد که مقایسه قیمت‌ها و خدمات نسبت به سال 1400، تصویری روشن از تورم را ارائه می‌دهد: سطح عمومی قیمت‌ها در بخش مصرف در طول پنج سال اخیر، هفت برابر شده است. این افزایش چشمگیر در میان بسیاری از کالاها و خدمات به‌سرعت رخ داده است. علت اصلی این افزایش، حذف ارز ترجیحی در ماه‌های پایانی سال 1404 و همچنین اختلالات تردد در تنگه هرمز در ماه‌های اخیر بوده است. با وجود صادرات نفتی که در مقاطعی از پنج سال گذشته ارقام قابل قبولی را نشان داده‌اند، بهبود کیفیت زندگی خانوارها به اندازه کافی چشمگیر نبوده است. بسیاری از کالاهای اساسی نیز رشدی فراتر از حداقل دستمزد را تجربه کرده‌اند. سال پایه، مبنایی برای اندازه‌گیری تغییرات قیمت و مقایسه سطح آن‌ها در دوره‌های مختلف است. در سال 1401، شاخص‌های قیمتی بر اساس سال پایه 1400 به‌روزرسانی شدند؛ در این سال، مقدار شاخص برابر 100 بوده است. بنابراین، اعداد شاخص در سال‌های بعد نشان‌دهنده میزان تغییر سطح قیمت‌ها نسبت به سال 1400 هستند. با مبنا قرار دادن سال 1400، امکان مقایسه تغییرات قیمت در پنج سال گذشته فراهم می‌شود. بررسی شاخص گروه‌های مختلف کالا و خدمات نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها یکسان نبوده است؛ برخی اقلام به‌طور قابل توجهی سریع‌تر از سطح عمومی قیمت‌ها گران شده‌اند. از ابتدای سال 1400 تا مرداد امسال، سطح عمومی قیمت‌ها به هفت برابر رسیده است. به این معنا که اگر هزینه خرید یک سبد مشخص از کالاها و خدمات در سال 1400 معادل 100 واحد بوده باشد، اکنون این هزینه حدود 700 واحد است. این افزایش، رشدی تقریباً 600 درصدی در سطح قیمت‌ها را نشان می‌دهد. البته، افزایش قیمت همه اقلام به یک اندازه نیست و برخی کالاها بسیار بیشتر از میانگین اقتصاد گران شده‌اند.