خفگی کودکان: از پیشگیری تا اقدام درست در لحظات بحرانی

دکتر الهام زارع، متخصص اطفال و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، به اهمیت آگاهی از نحوه برخورد با خفگی کودکان اشاره کرد. انسداد راه هوایی توسط جسم خارجی یکی از اورژانس‌های شایع است که نیازمند شناخت دقیق‌تر از روش‌های مقابله با آن می‌باشد. وی تاکید داشت که والدین باید بتوانند تفاوت بین سرفه مؤثر و انسداد کامل راه هوایی را تشخیص دهند؛ زیرا مداخلات نادرست در این شرایط می‌تواند به بدتر شدن وضعیت کودک منجر شود. در شیرخواران زیر یک سال، مایعاتی مانند شیر می‌توانند عامل بروز خفگی باشند. اما در کودکان بزرگ‌تر، به‌ویژه نوپایان، اشیای کوچک و برخی مواد غذایی مانند انگور، آجیل، سوسیس و آب‌نبات از عوامل مهم انسداد راه هوایی به شمار می‌روند. دکتر زارع یکی از اشتباهات رایج هنگام خفگی کودک را انجام مداخلات غیرضروری در زمان سرفه مؤثر دانست. اگر کودک در حال سرفه کردن است و هنوز می‌تواند نفس بکشد یا صدا تولید کند، نباید به پشت او ضربه زد یا مانورهای رفع انسداد را انجام داد؛ زیرا سرفه یکی از مؤثرترین مکانیسم‌های دفاعی بدن برای خارج کردن جسم خارجی است. این متخصص اطفال همچنین به خطر وارد کردن انگشت به دهان کودک برای خارج کردن جسمی که دیده نمی‌شود، هشدار داد. این اقدام ممکن است جسم خارجی را به قسمت‌های عمقی‌تر راه هوایی هل داده و باعث انسداد کامل شود؛ همچنین احتمال آسیب به بافت‌های نرم دهان و گلو را افزایش می‌دهد. وی همچنین نسبت به تکان دادن شدید کودک یا وارد کردن ضربات بی‌هدف هشدار داد و افزود: والدین معمولاً در شرایط خفگی به دلیل ترس و اضطراب شدید، ممکن است دست به اقدامات تهاجمی بزنند؛ در حالی که تکان دادن شدید کودک می‌تواند وضعیت را وخیم‌تر کند. در نهایت، دکتر زارع توصیه کرد که زمانی باید مداخله جدی انجام شود که سرفه مؤثر نباشد و کودک نتواند نفس بکشد یا صحبت و گریه کند؛ زیرا این علائم می‌تواند نشان‌دهنده انسداد شدید یا کامل راه هوایی باشد.