محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین ایران، در مقالهای که در پایگاه خبری الجزیره منتشر شد، به تحلیل رویکرد اسرائیل در قبال روابط ایران و آمریکا پرداخته است. ظریف معتقد است که اسرائیل همواره تقابل میان تهران و واشنگتن را به نفع خود دیده و برای تداوم آن تلاش کرده است.
پیشینه تاریخی رویکرد اسرائیل
ظریف با استناد به اسناد اطلاعاتی، خاطرات مقامات آمریکایی، گزارشهای تحقیقی و پژوهشهای دانشگاهی، الگوی تکرارشوندهای را در سیاست اسرائیل در قبال منطقه و روابط ایران و آمریکا ترسیم میکند. وی میگوید که مدیران اسرائیلی، با پشتیبانی بخشهایی از ساختار امنیتی، بارها تلاشها برای پایان دادن به منازعات منطقهای یا کاهش تنش میان ایران و آمریکا را با مانع مواجه کردهاند. این تلاشها با استفاده از روشهای مختلفی از جمله عملیات اطلاعاتی، دیپلماسی عمومی، لابیگری و فشار سیاسی صورت گرفته است.
هدف راهبردی اسرائیل
هدف اصلی این رویکرد، به گفته ظریف، حفظ وضعیت تقابل میان واشنگتن و تهران بوده است. این امر به اسرائیل اجازه میدهد تا نفوذ خود را بر جهتگیری سیاست ایالات متحده در خاورمیانه حفظ کند و از ابتکارهای دیپلماتیکی که ممکن است به کاهش این نفوذ منجر شود، جلوگیری کند.
تداوم جنگ ایران و عراق
ظریف به دوره جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹–۱۳۶۷) اشاره میکند و بر اساس دیدگاه برخی پژوهشگران مانند تریتا پارسی و دیوید مناشری، معتقد است که راهبرد اسرائیل در آن زمان بر جلوگیری از پیروزی قاطع هر یک از طرفین یا پایان یافتن جنگ استوار بود. این امر به تضعیف نظامی و اقتصادی هر دو رقیب منطقهای منجر میشد. وی همچنین اشاره میکند که رسانههای دولتی اسرائیل در آن دوران به بخشی از رقابت روانی تبدیل شده بودند و در صورت تردید تصمیمگیرندگان ایرانی در ادامه عملیات نظامی، بر آسیبپذیریهای عراق تمرکز میکردند.