سهم ۴۰ درصدی سیستمهای سرمایشی در مصرف انرژی
مهدی بستانچی، رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع، تأکید میکند که حدود ۴۰ درصد از کل انرژی مصرفی در فضاهای خانگی، تجاری و صنعتی صرف خنکسازی محیطها میشود. این رقم نشان میدهد که هرگونه تغییر کوچک در بهرهوری تجهیزات سرمایشی، اثرات کلانی بر مدیریت ناترازی انرژی کشور خواهد داشت.
یکی از نقاط بحرانی مصرف، شهرکهای صنعتی دولتی است. این مراکز بهتنهایی حدود ۴۴۰۰ مگاوات برق مصرف میکنند. بستانچی معتقد است اگر تنها درصد محدودی از مصرف در این بخش کاهش یابد، حجم قابلتوجهی از برق در سطح ملی صرفهجویی میشود.
هنر بهینهسازی بهجای توسعه نیروگاهی
بسیاری از نگاهها برای حل بحران برق به ساخت نیروگاههای جدید است، اما از دید فعالان این صنعت، ساخت نیروگاه به تنهایی راهکار نهایی نیست. بستانچی میگوید هنر واقعی در مدیریت تقاضا و بهینهسازی مصرف نهفته است. کاهش مصرف برق در بخشهای مختلف، طبیعتاً نیاز به احداث نیروگاههای جدید و هزینههای گزاف همراه با آن را کاهش میدهد.
دولت؛ بین دو راهی قیمت و تنظیمگری
دولت در سیستم انرژی ایران دو نقش کلیدی دارد: یک بار در جایگاه رگولاتور (تنظیمکننده) و بار دیگر در مقام بزرگترین مصرفکننده برق. برای مدیریت مصرف، دو مسیر پیش روی دولت است:
- افزایش قیمت برق:مسیری که به دلیل فشار اقتصادی شدید بر مردم، نه تنها مقدور نیست بلکه نباید اجرا شود.
- تنظیمگری بازار و الزام خرید:مسیری که در آن دولت باید نقش نظارتی خود را جدی بگیرد.
بستانچی تأکید میکند که دولت باید برای تمامی دستگاههای اجرایی خود الزام ایجاد کند تا تجهیزات پربازده و کممصرف خریداری کنند. تا زمانی که دولت بهعنوان بزرگترین خریدار، شاخص مصرف انرژی را در مناقصات و خریدهای خود جدی نگیرد، نمیتوان از بخش خصوصی یا مصرفکنندگان خرد انتظار داشت به سمت تجهیزات کممصرف حرکت کنند.
خطر تجهیزات بیکیفیت در بازار
ورود تجهیزات بیکیفیت و پرمصرف به بازار، یکی از چالشهای جدی صنعت تهویه مطبوع است. این تجهیزات نه تنها استانداردهای بهرهوری را ندارند، بلکه با افزایش نفوذ در بازار، فشار بر شبکه برق را در سالهای آینده دوچندان میکنند. ساماندهی بازار و حذف کالاهای پرمصرف، شرط اول هرگونه مدیریت انرژی در ایران است.