دوگانهی پیشرفت یا خانواده؛ انتخابی اجباری؟
تعریف «پلن A» و «پلن B» در روایتهای زنان جوان، نشاندهندهی نوعی دوگانگی است که در ذهن بسیاری از آنها تثبیت شده است. پرسش اصلی اینجاست: آیا واقعاً زن برای رسیدن به موفقیت ناچار است میان خانواده و پیشرفت یکی را انتخاب کند؟
بسیاری از روایتها به گونهای پیش میروند که گویی فعالیت اجتماعی و رشد فردی، تنها زمانی اتفاق میافتد که فرد از ازدواج و مادری فاصله گرفته باشد. از سوی دیگر، این تصور وجود دارد که زنی که خانواده را برمیگزیند، ناگزیر است از مسیر پیشرفت و حضور فعال اجتماعی عبور نکند. این بنبست ذهنی، بیش از آنکه ناشی از انتخابهای فردی باشد، حاصل تصاویری است که پیش از هر انتخابی در ذهن زنان ساخته میشود.
آینهی کج شبکههای اجتماعی
شبکههای اجتماعی واقعیت را بازنمایی نمیکنند، بلکه آن را تقطیع و برجسته میکنند. کاربرد این پلتفرمها به گونهای است که تنها لحظات پیروزی، تصمیمات قاطع و دستاوردهای ملموس به نمایش درمیآیند. در این میان، موارد زیر معمولاً از کادرهای اینستاگرامی حذف میشوند:
- خستگیهای طولانی و فرسودگی شغلی
- تردیدهای شبانه و شکستهای خاموش
- روابط پیچیده و روزهای معمولی و کسالتبار
وقتی این تصاویرِ گلچینشده بارها تکرار میشوند، کلیتی ساختگی از زندگی خلق میشود. مسئله لزوماً دروغ بودن این تصاویر نیست، بلکه «واقعیتِ انتخابشده» است که اگر تکرار شود، تصویری غیرواقعی از کلیت زندگی میسازد و هر کسی را مجبور میکند خود را با معیاری غیرواقعی بسنجد.
روایتی فراتر از پستهای کوتاه
زندگی واقعی برخلاف پستهای کوتاه فضای مجازی، روایت روشنی ندارد. انسان ممکن است همزمان از شغلش لذت ببرد و در عین حال، درونیترین لایههای وجودش را با حسرتهای متضاد تجربه کند. تضاد میان موفقیت فردی و میل به خانواده، بیش از آنکه یک مسئله شخصی باشد، بازتابی از فشارهای اجتماعی است که زنان را در موقعیت انتخاب میان دو دنیای متضاد قرار میدهد.