سیستم GIFT؛ داروی زندهای در روده
دانشمندان آکادمی علوم طبیعی شانگهای (SANS) در مطالعهای که نتایج آن در نشریه معتبر نیچر (Nature) منتشر شده است، نوعی داروی زنده خوراکی به نام «گیفت» (GIFT) طراحی کردند. این سیستم بر پایه باکتریهای پروبیوتیک مهندسیشدهای بنا شده که در روده مستقر میشوند و به عنوان حسگرهای مولکولی قند عمل میکنند.
عملکرد این پروبیوتیکهای هوشمند به این ترتیب است که پس از بلعیده شدن، در محیط روده جای میگیرند. به محض اینکه حسگرهای این باکتریها افزایش سطح قند خون را شناسایی کنند، ژنهای درمانی فعال شده و هورمون GLP-1 را تولید میکنند. این هورمون با تحریک ترشح انسولین، سطح قند خون را پایین میآورد.
مهندسی مولکولی؛ کلید خاموشی برای کنترل قند
قلب تپنده این فناوری، یک کلید مولکولی پیچیده است که درون باکتریها تعبیه شده است. وقتی قند وارد باکتری میشود، به مولکولی تبدیل میگردد که مانند یک کلید عمل کرده و با اتصال به پروتئینی خاص، ژن تولیدکننده دارو را فعال میکند.
دقت این سیستم در نقطهای است که تولید دارو تنها در زمان نیاز رخ میدهد؛ یعنی زمانی که قند خون بالا میرود تولید آغاز میشود و به محض بازگشت سطح قند به حالت طبیعی، فرآیند تولید دارو متوقف میگردد. این سازوکار از خطر کاهش بیش از حد قند خون جلوگیری میکند.
نتایج آزمایشهای حیوانی و کاهش مقاومت به انسولین
پژوهشگران برای ارزیابی کارایی GIFT، آزمایشهایی را روی موشها انجام دادند. نتایج این تستها نشان داد که:
- در موشهای سالم، مصرف غذاهای پرقند منجر به افزایش شدید قند خون نشد، زیرا پروبیوتیکها بهسرعت واکنش نشان دادند.
- در موشهای مبتلا به دیابت، این داروی زنده توانست تعادل قند خون را بازیابی کند.
- میزان مقاومت به انسولین (کاهش توانایی بدن در پاسخ به انسولین) در نمونههای آزمایششده بهطور چشمگیری کاهش یافت.