تحریمهای ایران؛ ابزاری برای فشار بر پکن
چین به عنوان بزرگترین مشتری نفت ایران، اکنون در تیررس مستقیم سیاستهای واشنگتن قرار گرفته است. ایالات متحده پیش از این تحریمهای جدیدی را علیه ۶۰ شخص، شرکت و کشتی فعال در تجارت ایران اعمال کرد که بخشی از این فهرست را فعالان تجاری در سرزمین اصلی چین و هنگکنگ تشکیل میدهند.
این تنشها در حالی بالا میگیرد که تنها سه ماه از نشست ماه مه بین شی جینپینگ و دونالد ترامپ میگذرد. هرچند آن دیدار در ابتدا نشانههایی از تثبیت روابط تجاری دوجانبه داشت، اما اکنون این آرامش شکننده دوباره به چالش کشیده شده است. پکن تاکنون اعلام کرده است که در برابر فشارهای واشنگتن تسلیم نخواهد شد، اما این بنبست احتمال گسست عمیقتری را در روابط دو قدرت بزرگ پیشبینی میکند.
گسترش میدان نبرد از پنتاگون تا گمرک
واشنگتن فشارها را تنها به تحریمهای مرتبط با ایران محدود نکرد و جبهههای متعددی را گشود.
- ژوئن:پنتاگون دهها شرکت چینی از جمله علیبابا، بایدو و BYD را به فهرست «شرکتهای نظامی چینی» اضافه کرد تا دسترسی آنها به سرمایه و بازارهای آمریکا محدود شود.
- ژوئیه:پس از تحقیقات بخش ۳۰۱ درباره کار اجباری، تعرفههای ۱۰ تا ۱۲.۵ درصدی بر کالاهای ۶۰ کشور از جمله چین اعمال شد. در همین ماه، واردات رباتها و اینورترهای برق چینی نیز ممنوع شد.
- اوت:تعرفه ۱۵ درصدی بر پلیسیلیکون چینی اعمال گردید.
این زنجیره اقدامات نشان میدهد که واشنگتن در حال تشدید فشار در جبهههای مختلف است و تحریمهای ایران تنها یکی از اهرمهای فشار در این بازی بزرگ است.
تغییر استراتژی پکن در پاسخ به هجوم آمریکا
پکن در واکنش به این حملات، رویکردی سنجیده و حسابشده را برگزیده است. دوران تلافیهای گسترده و اعمال تعرفههای کلی به پایان رسیده و چین حالا ترجیح میدهد در مواردی که هزینه تشدید تنش بیش از مزایای آن است، از برخورد مستقیم بپرهیزد.
برای نمونه، وقتی ایالات متحده عوارض ۱۲.۵ درصدی مربوط به کار اجباری را اعمال کرد (که کمتر از سقف ۲۰ درصدی مورد انتظار بود)، پکن از تلافی خودداری کرد. اما در نقاطی که خط قرمزهای ساختاری لمس شد، پاسخ چین دقیق و هدفمند بود. زمانی که واشنگتن ۴۳ شرکت چینی را به دلیل ادعاهای کار اجباری در فهرست سیاه واردات قرار داد، پکن با استفاده از کنترلهای صادراتی هدفمند واکنش نشان داد.