روسیه در سال پنجم نبرد اوکراین، تصویری دوگانه از خود ارائه میدهد. از یک سو، جامعهای خسته و ارتشی با تلفات فزاینده دیده میشود که فشار جنگ طولانیمدت را به دوش میکشد. از سوی دیگر، ماشین نظامی مسکو همچنان قادر به تولید موشک و تهدید دشمنان است و پوتین در راس قدرت، هیچ نشانهای از عقبنشینی نشان نمیدهد.
بحران نیروی انسانی و شکاف تلفات
پیتر واکر در گزارشی برای روزنامه گاردین، با استناد به مقامات غربی، به بحران جدی منابع انسانی در روسیه اشاره میکند. دادهها نشان میدهد روسیه ماهانه حدود ۶ هزار سرباز (کشته و زخمی) را از دست میدهد که جایگزینی آنها با سرعت فعلی ممکن نیست. هرچند مسکو روزانه نزدیک به ۱۰۰۰ سرباز جدید جذب میکند، اما این رقم برای پوشش کامل شکاف تلفات کافی نیست.
این وضعیت کرملین را با یک چالش استراتژیک مواجه کرده است؛ چرا که تداوم جنگ با سرعت فعلی، نیازمند منابع انسانی است که تأمین آنها بدون پرداخت هزینههای گزاف سیاسی و اقتصادی دشوار است.
بنبست بسیج نظامی و ریسکهای اجتماعی
پوتین برای جبران خسارات انسانی، گزینههای محدودی پیش رو دارد. گاردین استدلال میکند که هرگونه بسیج نظامی جدید برای رئیسجمهور روسیه پرخطر خواهد بود. دلایل این ریسک عبارتند از:
- مهاجرت گسترده:بسیج نظامی در پاییز ۲۰۲۲ منجر به خروج نزدیک به یک میلیون شهروند روس شد که بسیاری از آنها متخصص بودند و بیش از نیمی از این افراد هرگز به روسیه بازنگشتند.
- کمبود زیرساختی:ارتش روسیه احتمالاً تجهیزات لازم و افسران کافی برای آموزش و جذب صدها هزار نیروی جدید را در اختیار ندارد.
شرطبندی پوتین روی خستگی کییف
با وجود فشارهای داخلی و نظامی، تحلیلهای نیویورک تایمز نشان میدهد پوتین هنوز به این نتیجه نرسیده که زمان پایان جنگ فرا رسیده است. پاول سون در تحلیل خود مینویسد که رئیسجمهور روسیه متقاعد شده وضعیت اوکراین بدتر از روسیه است.
الکساندر گابویف، مدیر مرکز کارنگی روسیه و اوراسیا، معتقد است پوتین روی استراتژی فرسایشی شرطبندی کرده است. از نظر او، تداوم جنگ در نهایت باعث خستگی کییف میشود و اوکراین را مجبور میکند برای پایان دادن به درگیریها، امتیازات گستردهای را بپذیرد.
