برت مکگورک در تحلیلی که برای شبکه سیانان نوشت، وضعیت کنونی درگیریها را پیچیدهتر از برداشتهای سطحی میداند. او که سابقه فعالیت در دولتهای جورج دبلیو بوش، باراک اوباما، دونالد ترامپ و جو بایدن را در ارکان امنیت ملی دارد، معتقد است برای قضاوت نهایی درباره اینکه کدام طرف دست بالاتر را دارد، هنوز زود است.
کالبدشکافی چهار مرحلهای درگیریها
مکگورک روند این جنگ ششماهه را به چهار «پرده» یا مرحله تقسیم میکند تا بتوان تغییرات استراتژیک هر طرف را رصد کرد:
- پرده نخست:حملات هوایی گسترده ایالات متحده و اسرائیل که از ۲۸ فوریه آغاز شد و حدود شش هفته به طول انجامید.
- پرده دوم:برقراری آتشبس در هفتم آوریل که مسیر را برای مذاکرات باز کرد و در نهایت به امضای تفاهمنامه ۱۷ ژوئن میان دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان انجامید.
- پرده سوم:ازسرگیری حملات ایران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز که منجر به دور جدیدی از پاسخهای نظامی متقابل شد.
- پرده چهارم:مرحله فعلی که در آن رقابت بر سر توان ادامه دادن و ایجاد فشار حداکثری است.
تنگه هرمز و بازی محاصره نظامی
در مقطعی از درگیریها، این تصور در تحلیلهای سیاسی قوت گرفت که آمریکا گزینهای برای مقابله با تهران ندارد و باید کنترل تنگه هرمز را به ایران واگذار کند. اما مکگورک این برداشت را رد میکند. او استدلال میکند که واشینگتن از اواسط ژوئیه استراتژی خود را تغییر داد و دوباره محاصره نظامی بنادر ایران و تحریمهای سختگیرانه تجارت نفت را فعال کرد.
ارتش آمریکا همزمان برای باز نگه داشتن مسیرهای کشتیرانی و حفاظت از کشتیهای تجاری در تنگه هرمز وارد عمل شد. به باور او، نتیجه این عملیاتها شکلگیری یک محاصره موثر علیه صادرات نفت ایران است. نکته کلیدی در این تحلیل این است که در حالی که فشارها بر ایران افزایش یافته، جریان حملونقل دریایی جهانی در حال بازگشت به حالت عادی است و قیمت انرژی نیز برخلاف نگرانیهای اولیه، ثبات یافته است.