بحران مخاطب و شکاف میان رسانه و جامعه
مدتهاست که کاهش تعداد مخاطبان و فاصله گرفتن بخشهای مختلف جامعه از رسانه رسمی کشور، به یکی از جدیترین نقاط ضعف صداوسیما تبدیل شده است. منتقدان معتقدند این فاصله نتیجه مستقیم رویکردی است که در آن، انعکاس دیدگاههای متنوع اجتماعی، فرهنگی و سیاسی محدود شده است. حذف یا کوتاهتر کردن برخی گفتگوها و محدود کردن حضور طیفهای مختلف در برنامهها، باعث شده تا اعتبار این رسانه در میان افکار عمومی کاهش یابد.
این وضعیت در کنار رخدادهای یک سال اخیر، از جمله تجربیات مربوط به دو جنگ تحمیلی و حوادث دیماه، این پرسش را تقویت کرده که آیا تغییر در رأس سازمان، پاسخگوی نیازهای امروز جامعه است یا باید به سراغ تغییرات ساختاری رفت.
رویکرد وزیر ارشاد؛ رسانه ملی پسا-بحران
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، پس از جنگ ۱۲ روزه بهطور صریح تأکید کرد که «رسانه ملی پسا ۱۲ روز باید با پیشا ۱۲ روز فرق کند». او معتقد است این تغییر نباید صرفاً در سطح اسامی باشد، بلکه باید سهم جدیتری برای پوشش سلیقهها و اقشار مختلف جامعه در نظر گرفته شود تا گفتوگوی ملی تقویت گردد.
این نگاه در حالی مطرح میشود که بحثها درباره آینده مدیریت صداوسیما بالا گرفته و همزمان، انتقادها نسبت به میزان اثرگذاری این رسانه در فضای عمومی ادامه دارد. از دیدگاه صالحی، رسانه ملی باید بتواند خود را با تغییرات اجتماعی هماهنگ کند و از حالت تکبعدی خارج شود.
تناقض عملکرد: قدرت در بحران، ضعف در روزمرگی
تجربه دو جنگ اخیر نشان داد که صداوسیما در شرایط بحرانی همچنان ابزاری قدرتمند برای اطلاعرسانی و شکلدهی به روایتهای ملی است. اما همین قدرت در زمان بحران، تضادی عمیق با ضعف رسانه در برقراری ارتباط با مخاطبان در روزهای عادی ایجاد میکند. این تناقض، لزوم بازنگری در سیاستهای رسانهای را دوچندان میکند تا توانایی ارتباطی سازمان با طیفهای مختلف جامعه افزایش یابد.
در مجموع، چالشهای فعلی صداوسیما را میتوان در محورهای زیر خلاصه کرد:
- کاهش اعتبار و اثرگذاری در میان افکار عمومی.
- محدودیت در حضور طیفهای متنوع سیاسی و اجتماعی.
- نیاز به گذار از مدیریت سنتی به رویکردی پاسخگو به تغییرات اجتماعی.
- ضرورت تبدیل شدن به بستری برای گفتوگوی ملی به جای ابزاری برای روایتهای تکسویه.
در نهایت، بحث بر سر مدیریت صداوسیما دیگر تنها یک مسئله اداری نیست، بلکه یک چالش استراتژیک است که تعیین میکند آیا این رسانه ظرفیت پاسخگویی به تغییرات رسانهای امروز را دارد یا خیر.