تلاقی دو غول اقلیمی: وقتی تاریخ دیگر راهنمای ما نیست
جهان برای نخستین بار شاهد اثر متقابل دو نیروی عظیم اقلیمی است. از یک سو قویترین النینو در تاریخ ثبتشده فعال شده و از سوی دیگر، گرمایش جهانی با شدتی بیسابقه پیش میرود. این وضعیت دانشمندان را در قلمروی ناشناختهای قرار داده است؛ جایی که پاسخ روشنی برای پرسشهای بنیادین اقلیمی وجود ندارد. مدلهای پیشبینی که سالها بر پایه الگوهای گذشته تعریف شده بودند، اکنون شکست خوردهاند. اقلیمشناسان هشدار میدهند که تاریخ اقلیمی زمین دیگر راهنمای قابلاطمینانی برای پیشبینی آینده نیست.
مدلهای جدید احتمال میدهند النینوی کنونی از نمونههای شدید سالهای ۱۹۸۳، ۱۹۹۸ و ۲۰۱۶ نیرومندتر باشد. متخصصان این وضعیت را به ساختمانی تشبیه میکنند که پدیده النینو آن را تا طبقه هشتم یا نهم بالا میبرد و گرمایش جهانی، دمای محیط را به طبقات دهم و یازدهم میرساند؛ یک همافزایی خطرناک که جهان را با ابهاماتی جدی روبهرو کرده است.
آمار هشداردهنده و دمای بیسابقه دریاها
ارقام موجود، وخامت اوضاع را نشان میدهند. از سال ۲۰۱۶ تاکنون، هر سال در فهرست ۱۰ سال گرم تاریخ زمین جای گرفته است. دمای سطح دریاها در فصل جاری رکوردهای جدیدی ثبت کرده و ژوئیه امسال، دومین ژوئیه گرم جهان بود. نکته تکاندهنده این است که النینو هنوز به اوج خود (که بازه اکتبر تا ژانویه است) نرسیده و جهان پیش از رسیدن به نقطه پیک، این گرمای شدید را تجربه کرده است.
تضاد اقلیمی: سیل در یک سو، خشکسالی در سوی دیگر
گرمایش زمین ماهیت النینو را به دو شکل متضاد تغییر داده و برنامهریزی برای مقابله با آن را دشوار کرده است:
- تشدید بارشها:هوای گرمتر ظرفیت جذب رطوبت بیشتری دارد. این موضوع باعث شده بارشها در مناطقی مانند آمریکای جنوبی، شرق آفریقا و جنوب آمریکا به سیلابهای ویرانگر تبدیل شود.
- خشکسالیهای فوقشدید:در مقابل، گرمای شدید باعث تبخیر سریعتر رطوبت خاک میشود. این فرآیند خشکسالیهای شدید پیشین در استرالیا، اندونزی، هند و جنوب آفریقا را به سطحی فوقالعاده و فاجعهبار رسانده است.
این تناقض اقلیمی باعث شده تا مناطق مختلف جهان همزمان با دو طیف متفاوت از بلایای طبیعی دستوپنجه نرم کنند و هرگونه پیشبینی ساده بر اساس تجربههای گذشته، بیمعنی شود.