
ضربه به بدنه اجرایی نظام در سال ۱۳۶۰
عملیات تروریستی سال ۱۳۶۰ یکی از بیسابقهترین اتفاقات سیاسی ایران بود. در این حمله، محمدعلی رجایی، رئیسجمهور وقت و محمدجواد باهنر، نخستوزیر کشور به همراه تعدادی از همراهانشان به شهادت رسیدند. هدف از این اقدام، مقابله با اراده انقلابی مردم و فروپاشی نظام نوپای جمهوری اسلامی بود.
عوامل ضد انقلاب که در این مسیر با حمایت گروههای جاسوسی و اطلاعاتی غرب فعالیت میکردند، با حذف نفرات اول و دوم دستگاه اجرایی کشور، سعی داشتند خلأ قدرت ایجاد کنند. این اتفاق به دلیل جایگاه سیاسی قربانیان، در میان سایر عملیاتهای تروریستی جایگاه ویژهای در تاریخ معاصر ایران دارد.
ترور از منظر لغوی و سیاسی
واژه ترور از ریشه لاتینterrorبه معنای ترس و وحشت گرفته شده است. در فرهنگ سیاسی، این اصطلاح به رفتار فرد یا گروهی اطلاق میشود که با ایجاد رعب و وحشت و استفاده از زور، میخواهند به اهداف سیاسی خود دست یابند. در زبان فارسی نیز ترور را با مفاهیمی چون بیم، هراس و خوف گره میزنند.
تروریست کسی است که برای رسیدن به مقصود، افرادی را بهطور غافلگیرانه میکشد یا شرایطی ایجاد میکند که جامعه در وضعیت وحشت قرار گیرد.
تاریخچه و ابزارهای تروریسم
پدیده تروریسم به قدمت بشریت است و در تمام اعصار، قارهها و آیینها ریشه دارد. هرچند حس ناامنی در برابر دشمنان نامرئی همیشه وجود داشته، اما پیشینه مدرن تروریسم را میتوان به دوران جنگ سرد و رقابت میان دو ابرقدرت شرق و غرب برای ضربه زدن به یکدیگر نسبت داد.
تروریستها برای رسیدن به اهداف خود از روشهای متنوعی استفاده میکنند که عبارتند از:
- بمبگذاری در اماکن عمومی
- آدمربایی سیاسی و گروگانگیری
- هواپیما ربایی و خرابکاری
- بانکزنی و آدمکشی
بمبگذاری، شکل غالب تروریسم است. از اواخر قرن نوزدهم و همزمان با اختراع دینامیت، تروریستها ساختمانها و مراکز شلوغ شهری را هدف قرار دادند. اگرچه برخی از این حملات تلفات کمی داشتند، اما تروریسم همواره توانایی ترتیب دادن خشونتهایی با تلفات بسیار گسترده را از خود نشان داده است.