
اثر اختلال در عکاسی چیست؟
محققان روانشناسی دریافتند که ثبت عکس یا اسکرینشات در حین تجربه یک رویداد، کیفیت خاطرات مرتبط با آن تجربه را کاهش میدهد. «سوفیا فابریزیو»، محقق ارشد و دکترای روانشناسی در دانشگاه بینگهمتون نیویورک، این پدیده را «اثر اختلال در گرفتن عکس» مینامد.
به باور فابریزیو، عکسها تنها زمانی مفید هستند که فرد به طور فعال از آنها به عنوان نشانهای برای بازیابی خاطرات استفاده کند و آنها را مرور کند. در غیر این صورت، عمل عکاسی عملاً مانع از ثبت دقیق اطلاعات در حافظه میشود.
تضاد بین حجم عکسها و کاربرد حافظه
بسیاری از کاربران تصور میکنند گالری گوشیشان آرشیوی از خاطرات است، اما واقعیت با این تصور متفاوت است. محققان اشاره میکنند که:
- افراد به طور متوسط روزانه حدود ۲۰ عکس میگیرند.
- ذخیره حدود ۲۰۰۰ عکس در یک گوشی هوشمند معمولی، حجم اطلاعات را به حدی میرساند که مرور آنها برای تقویت حافظه عملاً غیرممکن میشود.
- این حجم زیاد از دادهها، احتمال استفاده فعال از عکسها برای بازیابی خاطرات را کاهش میدهد.
جزئیات آزمایشات دانشگاه بینگهمتون
برای رسیدن به این نتیجه، پژوهشگران هفت آزمایش مجزا طراحی کردند. در برخی از این مراحل، شرکتکنندگان از آثار هنری عکس گرفتند تا میزان یادآوری آنها بررسی شود. در مراحل دیگر، شرکتکنندگان را با مسائل ریاضی به چالش کشیدند تا عملکرد مغز در کنار ثبت تصاویر مورد ارزیابی قرار گیرد.
نتایج این آزمایشها هیچ مزیت واضحی برای حافظه در صورت گرفتن اسکرینشات یا عکس نشان نداد. فابریزیو تأکید میکند که فشار دادن یک دکمه برای ثبت تصویر، احتمالاً به حافظه ما برای درک تجربیات آسیب میزند و این اختلال حتی ممکن است به بخشهایی از تجربه تسری یابد که اصلاً عکاسی نشدهاند.
بازگشت به قلم و کاغذ برای هوشیاری ذهنی
تیم تحقیق پیشنهاد میکنند افرادی که به دنبال حفظ هوشیاری و تقویت حافظه هستند، به جای دوربین گوشی به سراغ قلم و کاغذ بروند. یادداشتبرداری دستی، ذهن را مجبور میکند تا اطلاعات را در قالبهای قابل مدیریت پردازش و سازماندهی کند و بین نقاط مختلف ارتباط برقرار کند؛ فرآیندی که در عکاسی سریع و سطحی حذف میشود.