خروج از سایه تنگه هرمز؛ استراتژی جدید کشورهای خلیج فارس
گذرگاه تنگه هرمز پیش از آغاز درگیریها، مسیر عبور حدود ۲۰ درصد از جریان نفت جهان بود. اما اکنون جنگ میان آمریکا و ایران، نقاط ضعف این وابستگی شدید را برای کشورهای منطقه آشکار کرده است. در شش ماه گذشته که این تنگه عملاً مسدود بوده، صادرکنندگان انرژی خلیج فارس تلاش میکنند اقتصادهای خود را در برابر بحرانهای مشابه مقاوم کنند.
تغییر مسیر تجارت به سمت بنادر عربستان در دریای سرخ و بنادر شرقی امارات متحده عربی آغاز شده است، هرچند ظرفیت این مسیرها هنوز محدود است. منابع آگاه اشاره میکنند که دولتهای منطقه به دنبال راهکارهای دائمی و یکپارچه هستند؛ طرحهایی که برآورد میشود هزینه اجرای آنها در سالهای آینده به صدها میلیارد دلار برسد.
توسعه زیرساختها در امارات و ابوظبی
تغییرات ساختاری در امارات متحده عربی با سرعت زیادی در حال پیشروی است. صندوق ثروت ابوظبی برای بازتنظیم راهبردی، قصد دارد سهام باقیمانده شرکت بنادر ابوظبی را خریداری کند. این اقدام نشان میدهد که مدیریت بنادر اکنون به یکی از اولویتهای حیاتی این کشور تبدیل شده است.
در کنار این تغییرات مدیریتی، پروژههای عملیاتی زیر در جریان است:
- توسعه خط لوله جدید انتقال نفت به فجیره برای دو برابر کردن ظرفیت انتقال نفت خام از سال آینده.
- طرح شرکت جهانی «دیپی ورلد» برای ایجاد دو پایانه کانتینری جدید در فجیره.
- گسترش و توسعه پایانههای کانتینری داخلی در سراسر امارات.
تکانههای سرمایهگذاری در عربستان سعودی
عربستان سعودی نیز برای کاهش ریسکهای وابسته به تنگه هرمز، سرعت اجرای طرحهای میلیارددلاری خود را افزایش داده است. ریاض تمرکز ویژهای بر انتقال نفت به سواحل دریای سرخ دارد تا مسیر صادراتی خود را از نقاط حساس خارج کند. این جابجایی استراتژیک، بخشی از تلاش گستردهتر کشورهای منطقه برای خلق مسیرهای جایگزین است تا در صورت هرگونه اختلال در تردد دریایی خلیج فارس، جریان تجارت جهانی و درآمدهای نفتی آنها دچار وقفه نشود.